Θα Είμαι και Εγώ εκεί
I will be there too
- Πάλι λιβάνισες καλέ μαμά;
- Again you are burning incense mother;
Το πρωί δεν ξαναθύμιασες το σπίτι;
In the morning didn't you burn incense again in the house?
- Καλά παιδί μου,
- Well, my daughter,
ευωδιαστό άρωμα είναι αυτό,
this is a fragrance,
τι σε ενοχλεί;
what bothers you;
- Δεν με ενοχλεί
- It doesn't bother me
και το ξέρεις...
and you know it...
απλά περιμένω
I am just waiting
να έρθει η Μαργαρίτα
for Margarita to come
η συμμαθήτριά μου
my classmate
να κάνουμε εκείνη την εργασία
to work on that assignment
στην Λογοτεχνία,
in literature,
που σου είπα!
that I told you!
- Ε, και τι την ενοχλεί
- Well, and why does it bother her
την Μαργαρίτα μας
to our Margarita
καλή μου
my dear
το λιβανάκι;
the poor incense;
- Να, την άλλη φορά που είχε έρθει,
- Look, the other time she had come,
πριν το Πάσχα,
before Easter,
που είχες λιβανίσει μου είπε:
that you had burned incense, she said to me:
«Πάλι κηδεία είχατε;»
«Did you have a funeral again?»
- Α, έτσι το ευλογημένο...
- Ah, did she say so the blessed child...
Στο δικό της σπίτι
In her own house
δεν λιβανίζουν;
don't they burn incense;
- Όχι...
- No...
ούτε πολλές εικόνες έχουν παντού
neither they have so many images everywhere
όπως εμείς,
like us,
μόνο σε μια γωνία στον διάδρομο
just in a corner in the hallway
υπάρχει ένα εικόνισμα της Παναγίας,
there is an icon of Our Lady,
ούτε καντηλάκι έχω δει...
and neither I have seen any vigil oil little lamp...
- Και εσύ Κοραλία μου,
- And you my Coralia,
της μιλάς καθόλου,
do you speak a little to her?
της λες τίποτα εσύ
do you say anything to her
για όσα τόσα χρόνια έμαθες;...
for what you have learned so many years?...
για την εξομολόγηση,
about the confession,
την Θεία Κοινωνία,
the Holy Communion,
τον Εκκλησιασμό,
the church going,
την πνευματική Ζωή;
the spiritual life;
- Όχι,
- Νο,
διστάζω κάπως...
I'm a little hesitant...
στην εκδρομή που πήγαμε
on the excursion we went
τις προάλλες
the other day
και καθίσαμε κάπου να φάμε
and we sat down to eat
με όλα τα παιδιά απ την τάξη,
with all the children of the class,
έκανα τον Σταυρό μου
I did my Cross
και εκείνη παραξενεύτηκε
and she was puzzled
και μου είπε...
and he told me...
τι είσαι βρε,
what are you,
γριά να σταυροκοπιέσαι;
some old woman who always does the sign of the cross;
Μα είναι καλό κορίτσι η Μαργαρίτα μαμά,
Nevertheless mother, Margarita is a good girl,
την θέλω για φίλη μου,
I want her to be my friend,
είναι όμορφη και διάσημη
she is beautiful and famous
στο σχολείο...
at school...
είναι αυτό που λέμε
she is what we call
πολύ... famous!
very... famous!
Bέβαια κάποιες φορές
Of course sometimes
το παρακάνει και εκείνη
she also exaggerates
και καμώνεται την μεγάλη...
and pretends to be an adult...
Χαμογέλασε και σιώπησε η μάνα της...
Her mother smiled and remained silent...
Εφηβεία σκέφτηκε...
Adolescence, she thought...
Μα είχε εμπιστοσύνη
But he had confidence
στην μικρή της κόρη...
to her little daughter...
Προσπάθησε τόσα χρόνια
She tried so many years
με τον άντρα της,
with her husband,
βίωμα σταθερό να δώσουν
to give a solid experience
στα παιδιά τους...
to their children...
εικόνες,
images,
παραστάσεις αληθινού Θεού
representations of the true God
και των Αγίων Του.
and His saints.
Έκαναν το σπίτι τους
They made their home
κατ οίκον Εκκλησία...
like a home church...
Χριστό τους έδιναν συνέχεια
always passing Christ on to them
για εφόδιο...
as an asset...
Μοναδική τους προίκα ο Χριστός...
Their only dowry is Christ...
Η κληρονομιά των παιδιών τους
Their children's legacy
και η εν Κυρίω και μόνο δική τους καύχηση...
and their only encouragement in the name of the Lord...
Γι αυτό τον λόγο
For that reason
δεν την πίεζε πολύ
she did not push her too much
τώρα στις απότομες αλλαγές του σώματός της,
now to the abrupt changes of her body,
στην δύσκολη αυτή περίοδο
during this difficult period
για κάθε κορίτσι
for every girl
που σχοινοβατεί
that sways
ανάμεσα στην γυναίκα
between the woman
και το παιδί...
and the girl...
- Θέλεις να της μιλήσω της φίλης σου εγώ
- Do you want me to talk to your friend
σαν έρθει;
when she comes?
Να της πούμε δυο λόγια
Let's say a few words to her
για τον Χριστό μας,
about our Christ,
να την καλέσουμε μια μέρα
to invite her one day
με τους γονείς της
with her parents
και τον αδελφό της
and her brother
για φαγητό;
to eat?
- Μπα...
- Nah...
άσε καλύτερα...
better leave it...
Δεν ταιριάζετε καθόλου
You don't fit in any way
μ αυτούς!
with them!
- Καλά,
- Well,
όπως θες κορίτσι μου!
as you wish my girl!
Μόνο, αν σου δοθεί ευκαιρία
Only, if you are given the opportunity
πες της κάτι...
tell her something...
ή καλύτερα να σου πω...
or better let me tell you...
βρες μια αφορμή
find a way
και πηγαίνετε λίγο πάνω
and go upstairs for a while
στην γιαγιά σου
to your grandmother
την Κοραλία...
Coralia...
Αυτή πάντα βρίσκει έναν τρόπο
She always finds a way
να σε μαγεύει
to enchant you
με τις μνήμες
with the memories
και τις διηγήσεις της...
and her stories...
Θα χαρεί
She will be happy
να την γνωρίσει
to get to know her
η φίλη σου!
your friend!
Τι λες;
What do you say?
- Θα το σκεφτώ!
- I'll think about it!
Και εμένα με συναρπάζουν
They fascinate me too
οι ιστορίες της γιαγιάς
the stories of Grandma
οι αληθινές!
the true ones!
- Με συγκινείς
- You touch me emotionally
που λες
when you say
ότι είναι αληθινές,
that they are true,
οι ιστορίες της Μάνας μου...
the stories of my mother...
Ξέρεις,
You know,
πολλοί την έχουν λοιδορήσει,
many people have ridiculed her,
την έχουν κοροϊδέψει
they have mocked her
για αλαφροΐσκιωτη...
for being crazy...
Ζουρλοκοραλία την φώναζαν
Loony Coralia they called her
κάποιοι
some people
παλιά...
in the past...
Ο Θεός να μην τους ξεσυνεριστεί
God forbid them
τώρα που έφυγαν απ την ζωή...
now that they are no longer alive...
Που να πιστέψουν αυτά
How could you believe these things
που έβλεπε η μάνα μου!
that my mother was visioning!
Πρέπει να χεις και συ καθαρή καρδιά
You must also have a clear heart
για να τα πιστέψεις,
to believe them,
για να τα νοιώσεις όλα τούτα!
to feel all these things!
Η μανούλα μου!
My sweet mommy!
Έφτασε ογδόντα χρονών
She has reached eighty years
και το μυαλό της ξυράφι...
and her mind is as bright as ever...
ο λόγος της τόσο χαρισματικός...
his words are so charismatic...
οι μνήμες της τόσο ζωντανές...
her memories are so vivid...
Πόσο λαχταρά τον τόπο της...
How much she misses her village...
ειδικά τώρα
especially now
που την φέραμε μόνιμα εδώ
that we brought her here permanently
μαζί μας...
to live with us...
Της λείπει πολύ το χωριό...
She misses her village a lot...
Αλλά πλέον
But now
δεν την βαστούν τα πόδια της...
her legs cannot support her...
Πρέπει να την φροντίζουμε,
We must take care of her,
να την προσέχουμε...
to watch out for her...
Σ ευχαριστώ που τόσο την αγαπάς
Thank you for loving her so much
κι όλο ανεβαίνεις πάνω
and you always go upstairs
να της κρατήσεις συντροφιά...
to keep her company...
Εδώ που τα λέμε
The truth is that
σου χει και αδυναμία...
she is very fond of you...
έχεις το όνομά της...
you got her name...
είσαι και η μικρότερη
you are also the younger one
απ τους 3 σας...
among the 3 of you...
Δεν είχε καταλάβει
She had not understood
πως τα λεγε μόνη της
how he was speaking to herself
τούτα τα τελευταία λόγια
these last words
η Διαμαντούλα!
Diamantoula!
Εξακολουθούσε
She kept on
να θυμιάζει το σπίτι
burning the incense in the house
σε όλα τα δωμάτια
in all the rooms
και νόμιζε
and she thought
πως η κόρη της
that her daughter
την παρακολουθούσε...
was following her...
Μα η μικρή είχε βγει ήδη
But the little one had already exited
στην αυλή του σπιτιού τους
in the yard of their house
και περίμενε την φίλη της
and waited for her friend
να έρθει...
to come...
- Μονολογούσα τόση ώρα...
- I was speaking to myself...
Αχ παιδάκι μου...
Oh my girl...
δόξα τω Θεώ, σκέφτηκε
glory to God, she thought
και για λίγο μόνο
and only for a while
συννέφιασε στην θέα της κόρης της,
her face clouded over the sight of her daughter,
που έμπαινε στο σπίτι
while entering in the house
μαζί με την συμμαθήτριά της...
together with her classmate...
- Καλώς τις συμμαθήτριες είπε,
- Welcome classmates she said,
μα η ματιά της δεν έφευγε
but her gaze could not depart
από το πρόσωπο της Μαργαρίτας...
from Margarita's face...
Ένα μικρό αστεράκι τατουάζ
A little star shape tattoo
στο πλάι του λαιμού της
on the side of her neck
και ένα σκουλαρίκι στην μύτη της,
and a ring on her nose,
την έκαναν για λίγο να κομπιάσει...
they made her pause for a while...
ιδίως μόλις την άκουσε να λέει στην κόρη της:
especially when she heard her say to her daughter:
- Δεν μου είπες με γειά...
- You haven't told me 'Cheers'...
για το τατουάζ
for the tattoo
και το σκουλαρίκι...
and the ring...
- Πότε τα έκανες;
- When did you do it?
- Xθες το απόγευμα και τα δύο...
- Yesterday afternoon both of them...
Το τατουάζ είναι προσωρινό!
The tattoo is temporary!
Φεύγει με νερό!
It goes with water!
Δεν μου είπες όμως
But you didn't tell me
σ΄ αρέσουν;
do you like them?
- Ναι...
- Yes...
δεν λέω...
I don't say no...
ωραία είναι...
they are nice...
μα δεν πόνεσες
but you didn't hurt
που τρύπησες την μύτη σου;
when you pierced your nose?
- E... λιγάκι...
- Eh... a little...
μα μπρος στα κάλλη
but compared with the beauty
τι είναι ο πόνος;
who cares about the pain?
που λέει και η γιαγιά μου...
as my grandmother also says...
- Δεν την έχω γνωρίσει
- I have not met
την γιαγιά σου Μαργαρίτα!
your grandmother Margarita!
- Α είναι πολύ προχώ η γιαγιά μου...
- Ah my grandmother is very advanced...
Αμα την δεις
If you see her
δεν θα πιστέψεις
you will not believe
ότι είναι 73 χρονών!
that she is 73 years old!
Ξανθό μαλλί,
Blonde hair,
περιποιημένη πάντα,
always neat,
στην τρίχα...
to the perfection...
κοκέτα!
A coquette!
Ούτε 60 δεν την κάνεις!
You think she is not even 60!
- Α πρέπει να γνωρίσεις
- Ah you must meet
και την δική μας την γιαγιά...
also our grandmother...
την κυρά Κοραλία!
Lady Coralia!
βρήκε ευκαιρία
she took the opportunity
και μίλησε τότε
and spoke at that moment
η Διαμαντούλα...
the mother Diamantoula...
Κοίταξε για λίγο την κόρη της
She looked at her daughter briefly
μήπως και της θυμώσει,
lest she got angry at her,
που έκανε εκείνη τελικά την πρόταση
for having finally made the proposal herself
μα δεν κατάλαβε να πειράχτηκε...
but it didn't appear that he had molested...
- Μόλις τελειώσετε Κοραλία μου,
- As soon as you finish my Coralia,
αν έχει λίγο χρόνο και η Μαργαρίτα μας,
if our Margarita also has some time,
ανεβείτε πάνω να την γνωρίσει!
go up the stairs for her to meet her!
- Θες να ανέβουμε μετά Μαργαρίτα
- Do you want to go upstairs afterwards Margarita
στην γιαγιά μου;
to my grandmother?
- Ναι αμέ!
- Sure why not!
no problem!
no problem!
Είναι και η γιαγιά σου προχώ;
Is your grandmother advanced too?
- Κατά μια έννοια είναι!
- In a certein way she is!
είπε η Κοραλία
said Coralia
χαμογελώντας με νόημα
smiling in a meaningful way
στην μάνα της
at her mother
και πόσο
and how much
το ευχαριστήθηκε εκείνη
did she enjoy
αυτόν της τον λόγο!
these words of her!
Είπαμε,
We said already,
είχε εμπιστοσύνη
she had confidence
στην κόρη της!
to her daughter!
Πολλές φορές
Many times
από πολύ μικρή
since she was very young
της έλεγε,
she was telling her,
ο δικός της ο καθρέφτης
that her own mirror
να ναι πάντα
should always be
η μορφή της Παναγίας μας!
the figure of Our Lady!
Η πιο όμορφη γυναίκα
The most beautiful woman
του κόσμου!
in the world!
Τούτη την στιγμή
At that moment
σαν να αισθάνθηκε
somehow she felt
πως το κορίτσι της
that her girl
είχε την ωριμότητα
had the maturity
και την δύναμη πλέον
and the power already
να καταλάβει τα αληθινά,
to understand the true things,
μα και πως είχε
but that she also had
την ευλογημένη σοφία
the blessed wisdom
της γερόντισσας μάνας της
of her elderly mother
σαν πέπλο και πίστης σκέπη
as a veil and as a cover of faith
να την προστατεύει...
to protect her...
Κάτι θα έβρισκε εκείνη
She would find something
πάλι να θυμηθεί
to remember again
και να φωτίσει
and to illuminate
τα σκοτεινά!
the dark issues!
Έτσι και έγινε λοιπόν!
So it happened therefore!
Δυο ώρες ύστερα,
Dos horas después,
η γιαγιά Κοραλία
grandmother Coralia
υποδεχόταν με χαρά πολύ
was receiving with great joy
την εγγόνα της
her granddaughter
την συνονόματη
the namesake one
και την φίλη της
and her friend
την Μαργαρίτα!
Margarita!
Καθισμένη την συνάντησαν
They found her sitting
τη γιαγιά Κοραλία
the grandmother Coralia
στην μικρή της πολυθρόνα,
in her small armchair,
με την μαγκουρίτσα της,
with her little walking stick,
το πάλλευκο κεφάλι της,
her totally white hair,
την μπελερίνα της την πλεχτή
her knitted cape
και την ποδιά της,
and her apron,
με το ραδιοφωνάκι δίπλα της
with the small radio next to her
συντονισμένο
attuned
στον σταθμό της Μητροπόλεως
at the episcopal station
να ακούει τα λόγια
to hear the words
και τα τραγούδια
and the songs
του Θεού!
of God!
- Καλώς μου τες!
- Welcome!
Καλώς μου τες,
Welcome,
τις κοπελιές μου τις φωτεινές!
my bright girls!
Πως σε λένε εσένα καμαράκι μου;
How do they call you my little girl;
- Μαργαρίτα!
- Margarita!
Απάντησε η μικρή
The little girl answered
με ένα συνεχές απορημένο βλέμμα,
with a fixed puzzled look,
αφού αλλιώς είχε συνηθίσει
since she was used in a different type
τις γιαγιάδες...
of grandmothers...
- Αχ τι όμορφο όνομα!
- Ah what a beautiful name!
Καλά ψυχή μου, Κοραλία μου,
Well, my soul, my Coralia,
γιατί δεν μου είχες πει
why didn't you tell me
πως είχες φίλη
that you have a friend
με την οποία γιορτάζετε
with whom you celebrate
την ίδια μέρα;
on the same day?
- Μα...
- But...
η Μαργαρίτα γιαγιά,
Margarita, grandma,
γιορτάζει των Αγίων Πάντων!
celebrates on All Saints' Day!
Έτσι δεν είναι Μαργαρίτα;
Isn't that so Margarita?
- Ναι απ ότι ξέρω...
- Yes, as far as I know...
Βασικά εγώ
In reality I
στα γενέθλιά μου γιορτάζω...
only celebrate on my birthday...
αλλά ναι των Αγίων Πάντων
but yes on the day of all Saints
είναι η γιορτή μου
is my feast
κάπου προς το Καλοκαίρι!
somewhere near Summer!
- Παιδί μου γλυκό
- My sweet child
υπάρχει Αγία Μαργαρίτα,
there has existed Santa Margarita,
που τιμάται μαζί με την Αγία Κοραλία
who is celebrated along with Santa Coral
την 1η Σεπτεμβρίου!
on September the first!
- Αλήθεια γιαγιά;
- Really grandma?
Και η Μαργαρίτα
Margarita as well
είναι μέσα στις 40 παρθένες
is among the 40 virgins
που γιορτάζουν;
who celebrate?
Όπως και η μαμά μου,
Like my mother,
η Διαμαντούλα...
Diamantoula...
η Αδαμαντίνη έτσι;
namely Adamantine, right?
- Ναι μάτια μου ακριβώς!
- Yes sweetheart, exactly!
Ήταν 40 ασκήτριες,
They were 40 ascetic women,
πάναγνες παρθένες και πανέμορφες,
pure virgins and very beautiful,
η Αδαμαντίνη,
Adamantine,
η Αθηνά,
Athena,
η Ερασμία,
Erasmia,
η Ασπασία,
Aspasia,
η Μαργαρίτα,
Margarita,
η Κοραλία,
Coralia,
η Σαπφώ,
Sapfo,
η Ερατώ,
Erato,
η Θεανώ,
Theano,
η Τερψιχόρη,
Terpsichore,
η Αφροδίτη,
Aphrodite,
η Ακριβή,
Acribe,
η Καλλιρόη
Caliroe
και πολλές ακόμα
and many more
που με τον δάσκαλό τους τον Αμμούν,
who together with their teacher named Ammun,
που ήταν διάκονος στην Θράκη
who was a deacon in Thrace
μαρτύρησαν με φριχτά βασανιστήρια
martyred their faith after terrible tortures
από τον ηγεμόνα...
by the sovereign...
Αυτός άλλες τις έκαψε ζωντανές,
Him, others he has burned alive,
άλλες τις σκότωσε με μαχαίρια
others he has killed with knifes
και πυρωμένα σπαθιά,
and burning swords,
άλλες τις αποκεφάλισε,
others he beheaded,
μαζί με τον δάσκαλό τους
together with their teacher
στο μαρτύριο!
in the martyrdom!
Μεγάλες Αγίες όλες τους!
Great Santas all of them!
Και η Μαργαρίτα βασανίστηκε
Margarita also was tortured
και θανατώθηκε
and was killed
για την αγάπη του Χριστού μας!
for the love of our Christ!
- Πώς τα θυμάστε όλα αυτά;
- How can you remember all these things?
απόρησε η Μαργαρίτα...
Margarita wondered...
- Αχ μάτια μου,
- Ah sweetheart,
οι Άγιοι θα μας δικάσουν!
the saints will judge us!
- Αχ το Άγιο συναξάρι!
- Ah that holy book of the lives of the saints!
Μια ζωή παιδάκι μου!
A lifetime, my little child!
Μέσα στην Εκκλησία!
Inside the Church!
Κάθε μέρα τόσα χρόνια!
Every day for so many years!
Μα και τώρα,
But also now,
όποτε μπορώ,
whenever I can,
εκεί λαχταρώ να βρίσκομαι!
I long to be there!
Μέσα στην Εκκλησία,
Inside the Church,
στις ακολουθίες,
in the liturgies,
στους Εσπερινούς,
in the eves,
την ώρα που ξεκινά
at the moment it starts
η γιορτή των Αγίων της ημέρας
the feast of the saints of the day
μετά το «Νυν απολύεις» του παπά!
after the «now Lord let me go» of the priest!
- Λίγο ακαταλαβίστικα
- Somewhat incomprehensible
μου φαίνονται όλα τούτα,
all this seem to me,
είπε η Μαργαρίτα...
said Margarita...
Εσύ Κοραλία
You Coralia
τα καταλαβαίνεις;
you understand all this;
- Ναι, απόλυτα!
- Yes, absolutely!
Και εμένα μου αρέσει πολύ
I also like it a lot
να βρίσκομαι στην Εκκλησία,
to be in the Church,
ιδίως τις Κυριακές!
especially on Sundays!
Παλιά πήγαινα
I used to go in the old days
μαζί με την γιαγιά
together with grandma
από πολύ πρωί!
from the early morning!
Τώρα,
Now,
πάω βέβαια τακτικά,
I go regularly of course,
αλλά καθυστερώ κάποτε-κάποτε
but I delay sometimes
και κλέβω μερικές φορές
and sometimes I steal
και λίγο ύπνο!
and a little sleep!
Αλλά προσπαθώ να είμαι
But I'm trying to be
κάθε Κυριακή...
every Sunday...
μεταλαμβάνω κιόλας!
I am also taking the Holy Communion!
- Α, δεν μας τα χες πει αυτά!
- Ah, you haven't told us these things!
Δεν ήξερα
I didn't know
πως ήσουν τόσο της Εκκλησίας!
that you were so much close to Church!
- Όλοι ψυχή μου της Εκκλησίας είμαστε!
- All of us my soul belong to the Church!
μίλησε η γεροντισούλα
the old lady said
με την απαλή της φωνή.
with her soft voice.
Δεν είσαι εσύ της Εκκλησίας νομίζεις;
Aren't you part of the Church you think?
Βαπτισμένη είσαι
You are baptized
στο όνομά Του!
in His name!
Δικοί Του είμαστε όλοι!
We are all His (of Jesus)!
Δεν πηγαίνεις εσύ
Don't you go
αγάπη μου γλυκιά
my sweet love
στην Εκκλησία;
in the Church?
Κάθε Κυριακή;
Every Sunday?
Να συναντήσεις
To encounter
τον Χριστό μας;
our Christ?
- Ναι...
- Yes...
να σας πω,
let me explain,
πηγαίνουμε κάποιες φορές,
sometimes we go,
σίγουρα την Μεγάλη Εβδομάδα
definitely during the holy week
στον Επιτάφιο
in the processions
και στην Ανάσταση!
and in the liturgy of the resurrection!
Και το καλοκαίρι
And during the summer
στο χωριό του μπαμπά
in the village of dad
που έχει ξωκκλήσια...
that has chapels...
Και με το σχολείο
And with the school
όταν μας πάνε
when they take us
αλλά όχι και κάθε Κυριακή!
but no, I don't go every Sunday!
Άλλωστε έχουμε και ένα Εκκλησάκι,
Becides, we also have a little church,
την Αγιά Μαρίνα
Santa Marina
ακριβώς δίπλα στο σπίτι μας!
right next to our house!
Πάμε καμιά φορά με την αδελφή μου
We go sometimes with my sister
και καθόμαστε μόνες μας!
and we sit by ourselves!
Είναι ωραία!
It is very nice!
Έχει ησυχία!
It's quiet!
Μας αρέσει και μένουμε αρκετά!
We like it and stay quite some time!
Ανάβουμε και κεράκια!
We also light candles!
Φιλάμε τις εικόνες!
We kiss the icons!
H μητέρα μου λέει
My mother says
πως ο Θεός είναι παντού
that God is everywhere
εξ άλλου!
after all!
Όπου κι αν είσαι
Wherever you are
και του μιλήσεις
and you talk to him
λέει
she says
σε ακούει!
that He listens to you!
Και εκείνη
She neither
δεν πάει στην Εκκλησία
goes to church
πολύ συχνά!
very often!
Μερικές μόνο φορές,
Only a few times,
όταν υπάρχει κάποιο μνημόσυνο
when there is a memorial service
μας σηκώνει και εμάς
she wakes us as well
και πηγαίνουμε προς το τέλος!
and we go when the service is about to finish!
Άλλωστε
After all
δεν συμπαθεί και τον παπά μας!
she does not like our priest!
Είναι λένε κουτσομπόλης
They say he is a gossiper
και φιλοχρήματος!
and he likes money!
- Ναι παιδάκι μου,
- Yes my child,
καταλαβαίνω ότι μπορεί
I understand it might be that
να μην την αναπαύει
he doesn't reassure her
ο παππούλης,
that poor priest,
μα δεν πάμε
but we don't go
για τους παπάδες
for the priests
στην Εκκλησία,
in the Church,
πάμε μόνο
we only go
για τον Δεσπότη Χριστό!
for the Lord Christ!
Εκείνοι
Them
σαν άνθρωποι
as human beings
αμαρτάνουν όπως όλοι μας,
they sin like all of us,
μα μόνο αυτοί μπορούν
but only them they can
να μας μεταδίδουν τον Χριστό!
transmit Christ to us!
Κι ας είναι τα χέρια κάποιων τους βρώμικα,
And if the hands of some of them are dirty,
χρυσό μας δίνουν,
they give us gold,
ατόφιο θησαυρό,
pure gold,
αμόλυντο!
immaculate!
Για ακούστε
Listen now
να σας πω μια ιστορία
I am going to tell you a story
από όταν ήμουν και εγώ
since when I was also
στην ηλικία των μανάδων σας!
in the age of your mothers!
Ήμασταν τότε στο χωριό μας!
We were back then in our village!
Μην κοιτάς τώρα
Don't see now
που ερημώσαν τα χωριά
that the villages have been abandoned
και τραβήχτηκαν όλοι στις πόλεις!
and everyone has moved to the cities!
Τότε αντανακλούσαν ζωντάνια οι τόποι μας
Back then our birth places were reflecting vivacity
και είχαν και ενορίες και παπάδες
and they had parishes and priests
που λειτουργούσαν
and offered the holy liturgy
κάθε μέρα σχεδόν!
almost every day!
Εγώ κόρες μου,
I, my daughters,
είχα συνήθειο από μικρό παιδάκι
I had the habit since I was a small child
να πηγαίνω πρώτη στη Εκκλησία!
to be the first to go to church!
Ιδίως τις Κυριακές,
Especially on Sundays,
να φιλήσω το Ευαγγέλιο στον Όρθρο
to kiss the Gospel Book during the matins
και πιο πριν ακόμα ήμουν εκεί!
and even before that I was there!
Να ακούσω και για την Ανάσταση του Κυρίου!
To hear about the Resurrection of the Lord!
Εκείνη την ώρα
At that hour
που το φως έξω
that the daylight outside
αρχίζει να αγκαλιάζει την πλάση,
start embracing the creation,
μέσα στις Εκκλησίες
inside the Churches
εξιστορούνται μεγάλα γεγονότα,
great events are being told,
θαυμαστά πολύ,
great marvels,
που κάνουν
which make
ακόμα και τους Αγγέλους
even the angels
να εκπλήσσονται!
to wonder!
Ξεκινούσα που λέτε
Well I was starting
από το σπίτι μας
from our home
στην πάνω γειτονιά
in the upper neighborhood
και έπαιρνα τον κατήφορο
and heading downhill
για την Χώρα
to the village centre
που ήταν η Κοίμηση,
were was the church of Assumption,
η μεγάλη Εκκλησία
the great church
του χωριού μας!
of our village!
Καλοκαίρι ήταν θυμάμαι!
It was summer I remember!
Ιούλιος στις αρχές του!
July at its beginning!
Της Αγίας Κυριακής ήταν
It was the feast of Santa Sunday
και έπεφτε
and it coincided
εκείνη την χρονιά
that year
και μέρα Κυριακή!
on the day of Sunday as well!
Όπως πήγαινα λοιπόν
As I was going then
πολύ πρωί,
very early in the morning,
νωρίτερα από τους άλλους
earlier than the others
τους δικούς μου
of my family
τον άντρα μου τον συγχωρεμένο
my departed husband
και τις θυγατέρες μας,
and our daughters,
περνάω μπροστά από την Εκκλησία του Σωτήρα
I pass in front of the Church of the Savior
κάτω στο λαγκάδι με τις καρυδιές...
down there in the valley with the nut trees...
Το θυμάσαι Κοραλία μου
Do you remember my Coralia
που σε πήγαινα μικρούλα
that I used to take you there when you were a little girl
και ανάβαμε τα καντήλια
and we were litting the vigil oil lamp
κάθε απόγευμα!
every afternoon!
Περνώντας λοιπόν
Passing by therefore
από την αυλή του Σωτήρα
the yard of the Savior church
άκουσα ολοκάθαρα από μέσα
I heard clearly that from within
να έρχονται ήχοι από ψαλμουδιές
sounds of chanting were produced
και θυμιατίσματα!
and ritual incense burning!
Μπα λέω!
Bah, I said!
Δεν είπε ο παπά Λεωνίδας
The priest Leonidas didn't say anything
ότι θα λειτουργήσει εδώ σήμερα!
that he would perform liturgy here today!
Και μπήκα στον Ναό!
And so, I entered the temple!
Μόνη μου ήμουν,
I was alone,
ούτε η επιτρόπισσα η θειά Κατίνα,
not even my aunt Katina, the church commissioner,
ούτε ο Γιώργης ο νεοκόρος,
neither George the sacristan,
ούτε ψάλτης,
nor any chanter,
ούτε κανείς συγχωριανός μου...
or any other fellow villager...
Νωρίς είπα είναι ακόμα...
I said it's still early...
θα αρχίσουν να φτάνουν σε λίγο!
everyone will start arriving in a while!
Μα το ιερό
Nevertheless the sanctuary
γεμάτο από ιερείς
was full of priests
που πηγαινοέρχονταν!
that were coming and going!
Και ψέλνανε όλοι τους συνέχεια...
And everyone was singing all the time...
κάπως αλλιώτικα
somewhat different
μου φάνηκαν
they seemed to me
τα λόγια τους
their words
μα ήταν τόσο υπέροχη
but it was so wonderful
η μελωδία!
the melody!
Κάθισα στο στασίδι
I sat in the pew
πίσω απ το παγκάρι
behind the candle counter
και δεν χόρταινα
and I couldn't stop
να τους ακούω!
listening to them!
Σκεφτόμουν!
I was thinking!
Γιατί τόσοι παπάδες σήμερα
Why so many priests today
και άγνωστοί μου όλοι τους!
and strangers to me all of them!
Θα ήρθαν από την πόλη...
They probably came from the city...
Στην χάρη της Αγίας Κυριακής...
for the feast of Santa Sunday...
Μήπως ο Κυριάκος ο Πετρόγιαννος
Maybe Kyriakos Petroyiannos
που γιορτάζει σήμερα,
who is celebrating today,
ο πρόεδρος της κοινότητας
the president of the community
τους έφερε,
brought them,
που θα κανε και αρτοκλασία,
since he would also offer bread sharing,
αλλά πάλι που είναι οι άρτοι;
but then where was the bread?
Και εσπερινό γιατί έκανε ο παπά-Λεωνίδας
And why the priest Leonidas performed the eve
στην Κοίμηση
in the church of Assumption
και τίποτε δεν ανέφερε
and he didn't mention anything
για σήμερα;
about today?
Και που είναι ο παπάς μας;
And where is our priest?
Δεν τον έβλεπα πουθενά!
I didn't see him anywhere!
Έβαλα λογισμό λοιπόν
A thought occured to me therefore
μήπως κάποιος ξένος
that maybe some stranger
επισκέπτης του καλοκαιριού
some summer visitor
απ τους Αμερικάνους μας,
one of our Americans,
έκανε την λειτουργία
he offered the liturgy
και προσκάλεσε τους ιερείς!
and invited the priests!
Μα σε λίγο
But in a little while
αυτό που είδα
what I saw
με έκανε να τα χάσω!
made me puzzled out of surprise!
Ένας Δεσπότης
A Bishop
που φωτοβολούσε το πρόσωπό του
of whom the face was emitting light
και τα άμφιά του λάμπανε,
and his vestments were shining,
βγήκε και ευλόγησε
he came out and blessed
απ την Ωραία Πύλη!
from the Gate of the Temple!
Μην ήταν ο δικός μας;
Could he be our own Bishop?
Δεν μπορούσα καθόλου
I couldn't at all
να διακρίνω
distinguish
από την λάμψη του!
due to the the glow!
Έσκυψα το κεφάλι μου!
I bowed my head!
Δεν γινόταν
There was no way
να δω το πρόσωπό του!
to see his face!
Άκουσα μόνο
I only heard
την γλυκύτατη φωνή του!
his very sweet voice!
Δεν ξέρω και εγώ
I don't even know myself
πόση ώρα πέρασε!
how much time has passed!
Δεν φαινόταν κανείς να έρχεται
No one seemed to be coming
στο μεταξύ!
in the meanwhile!
Σκέφτηκα τους δικούς μου
I thought about the people of my family
που θα πήγαιναν
that would go
στην Εκκλησία της Κοίμησης
in the Church of the Assumption
και δεν θα με έβρισκαν εκεί!
and they wouldn't find me there!
Φοβήθηκα μη και ανησυχήσουν
I feared that they would worry
τόση ώρα που είχε ήδη περάσει!
so much time that had already passed!
Φίλησα το εικόνισμα
I kissed the icon
της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος
of the Transfiguration of the Savior
και έκανα να βγω έξω!
and made a move to go out!
Εκείνη την ώρα
At that time
ξαναπρόβαλλε
appeared anew
λουσμένος στο Φως
bathed in the Light
ο Δεσπότης
the Bishop
στην Ωραία Πύλη!
in the Gate of the Temple!
Άκουσα την φωνή του
I heard His voice
να μου λέει:
telling me:
- Τέκνον που πάς;
- Child, where are you going?
- Του απάντησα
- I answered Him
με όση φωνή μου είχε μείνει!
with all the voice left to me!
Σεβασμιώτατε με συγχωρείτε!
Your Eminence excuse me!
Πρέπει να πάω στην Κοίμηση!
I must go to the Church of Assumption!
Θα ανησυχούν οι δικοί μου!
My family will be worried about me!
Δεν τους είχα πει
I didn't tell them
πως θα έρθω εδώ
that I was going to come here
και θα με ψάχνουν!
and they will look for me!
- Πήγαινε Κοραλία!
- Go Coralia!
μου είπε Εκείνος!
He told me!
Θα είμαι και εγώ εκεί!
I'll be there too!
Βγήκα βιαστική έξω
I hurried out
και πήρα τον κατήφορο ξανά!
and headed downhill again!
Σκεφτόμουν συνέχεια
I was constantly thinking
αυτό που μου είπε:
what He told me:
Θα είμαι και εγώ εκεί!
I'll be there too!
Θα είμαι και εγώ εκεί!...
I'll be there too!...
Κάποια στιγμή
At some certain moment
με φώτισε ο Κύριος
the Lord enlightened me
και κατάλαβα!
and I understood!
Συγκινήθηκε η Κοραλία
Coralia got emotionally moved
και έβγαλε απ την ποδιά της
and took out of her apron
ένα μαντήλι
a handkerchief
να σκουπίσει τα δάκρυά της!
to wipe away your tears!
- Και τι έγινε τελικά;
- And what finally happened?
ρώτησε η Μαργαρίτα
Margarita asked
που τόση ώρα άκουγε με ενδιαφέρον
who listened with interest all this time
την διήγηση της γιαγιάς...
the narration of the grandmother...
Η μικρή Κοραλία και εκείνη εκστασιασμένη!
Little Coralia was also in ecstasy!
Δεν την είχε ξανακούσει ποτέ
She had never heard before
τόσα χρόνια
so many years
τούτη την ιστορία...
this story...
- Τελικά καρδιά μου,
- Finally sweet heart,
πήγα στην Κοίμηση!
I went to the church of Assumption!
Μόλις ξεκινούσε η Δοξολογία!
The Doxology had just started!
Κοίταξα προσεκτικά
I looked carefully
μέσα στον Ναό
inside the Temple
μήπως και δω
trying to see
τον Λαμπρό Δεσπότη...
the bright Despot...
- Τον είδες γιαγιά;
- Did you see Him grandmother?
ρώτησε τώρα η εγγονή της...
her granddaughter now asked...
- Ναι...
- Yes...
ήταν ακόμα στον Δεσποτικό του Θρόνο
He was still on His Despotic Throne
και ευλογούσε
and was blessing
και έπειτα μπήκε μέσα στο Ιερό!
and then he entered the Sanctuary!
Εκεί που βρίσκεται πάντα
Where He is ever found
μαζί με την Μητέρα Του,
together with His Mother,
όλους τους Αγίους
all the Saints
και όλους τους Αγγέλους Του!
and all His Angels!
Σε κάθε Εκκλησία όλες τις μέρες,
In every Church all days,
τις Κυριακές και τις Γιορτάδες!
the Sundays and the feasts!
Εκεί που προσφέρεται αναίμακτα
Where He is offered in a bloodless way
ο Κύριος και Δεσπότης
the Lord and Despot
της ζωής μας!
of our lives!
Στην Θεία Λειτουργία!
In the Divine Liturgy!
Μόνο εκεί
Only there
θα τον συναντήσουμε
we shall meet Him
τον Ζώντα Θεό μας!
our Living God!
Και μόνο εκεί θα ενωθούμε μαζί του!
And only there will we join with Him!
Την ώρα εκείνη μόνο την ευλογημένη!
At that time only the blessed one!
Όλες τις άλλες ώρες παιδιά μου
During all other hours my daughters
φυσικά και υπάρχει παντού ο Χριστός μας,
of course, there is our Christ everywhere,
μα δεν μπορούμε να ενωθούμε
but we can't unite
με το Σώμα και το Αίμα Του!
with His Body and His Blood!
Αυτή είναι η διαφορά!
That's the difference!
Γι αυτό είναι ωφέλιμο
That's why it is beneficial
για τις ψυχές μας
for our souls
να πηγαίνουμε στον Ναό
to go to the Temple
όταν τελείται
when it is performed
το μεγάλο αυτό μυστήριο
this great mystery
της Θείας Ευχαριστίας,
of the Divine Eucharist,
μετανοημένοι και εξομολογημένοι,
repentant and confessed,
να Τον λάβουμε μέσα μας!
to receive Him into us!
Πάντα θα είναι και Αυτός εκεί!
He will always be there!
Όπως τότε μου υποσχέθηκε!
As He then promised to me!
Μην τα πείτε αυτά πουθενά
Don't say these things anywhere
παιδιά μου!
my daughters!
Μόνο μετά,
Only after,
που θα φύγω και εγώ!
I will depart from this world!
Πως μου ρθε τώρα και σας το πα!
What got me now and I told you this!
Σε κανέναν δεν το έχω ομολογήσει
I have not confessed this to anyone
τόσα χρόνια που πέρασαν
so many years that have passed
από εκείνη την Κυριακή!
since that Sunday!
Ούτε στην μάνα σου Κοραλίτσα μου!
Not even to your mother my little Coralia!
Μόνο στον παπά Λεωνίδα το είπα τότε
I only said it to the priest Leonidas back then
τον μακαρίτη
deceased now
που με εξομολογούσε!
who was confessing me!
Όχι γιατί φοβόμουνα
Not because I was afraid
μήπως με ξαναπούν τρελή
lest they would call me crazy again
και αλαφροΐσκιωτη,
and moonstruck,
τα χα συνηθίσει όλα τούτα,
I was used to all that,
μα γιατί φοβόμουν
but because I was afraid
μήπως χάσω εκείνο το Φως
lest I would lose that Light
εκείνο το Φως του Δεσπότη...
that Light of the Despot...
- Πέρασε η ώρα,
- The time has passed,
είπε η μικρή Κοραλία!
said little Coralia!
Νύχτωσε έξω!
It's dark outside!
Θα θες να φύγεις Μαργαρίτα!
You might want to leave Margarita!
- Όχι,
- No,
μου άρεσε τόσο αυτή η ιστορία!
I liked so much this story!
Σαν να κατάλαβα πολλά σήμερα!
I feel like I understood a lot today!
Είχα ακούσει
I had heard
για την Θεία Ευχαριστία
about the Divine Eucharist
στο σχολείο
at school
και κάποτε τυχαία
and one time randomly
που έκανα ζάπινγκ
when I was changing channels
σε μια εκπομπή,
on a TV show,
με έναν παππούλη στον Λύχνο,
with an old priest in Lychnos channel,
στην τηλεόραση!
on television!
Μα σήμερα...
But today...
σαν κάτι να ένιωσα μέσα μου...
it's as if I felt something inside me...
δεν ξέρω...
I don't know...
είναι όντως πολύ προχώ η γιαγιά σου!
Your grandmother is very advanced indeed!
- Αφού στο είπα,
- But I told you,
δεν στο είπα;
haven't I told you;
- Να έρχεσαι Μαργαρίτα μου,
- You should come Margarita,
μίλησε η γιαγιά,
grandma said,
όποτε θες
anytime you want
με την φιλενάδα σου εδώ
with your friend over here
να μιλάμε!
to talk!
Πολύ χάρηκα
I very much enjoyed
που σε γνώρισα
that I met you
ψυχούλα μου!
my soul!
Φέτος αν θέλει ο Θεός,
This year if God wills,
να την γιορτάσετε μαζί
you should celebrate together
την γιορτή σας!
the name day of your Saint!
Πρώτη φορά και εσύ!
For the first time you too!
Και αν είναι ευλογημένο
And if there is blessing
να κάνουμε μια αρτοκλασία
we could arrange a liturgical bread sharing
όλες μας στην Εκκλησία,
all of us in the Church,
να προετοιμαστούμε πρώτα όμως
but first we should prepare ourselves
και να ευχαριστήσουμε
and thank
τον Δεσπότη Χριστό
the Lord Christ
που θα μας αξιώσει
that He will honor us
να ενωθούμε μαζί Του!
unite with Him!
Γιατί παιδιά μου
Because children
να τον θυμάστε πάντα τον λόγο Του!
always remember His word!
Δεν φεύγει ποτέ
It never leaves
εκείνη η γλυκιά φωνή του
that sweet voice of His
από τα αυτιά
from the ears
και την ψυχή μου:
and my soul:
Θα είμαι και εγώ εκεί!
I'll be there too!