Ἁγίας Φωτεινῆς τῆς Μεγαλομάρτυρος ὁ Βίος
Τῇ 26η ἡμέρᾳ τοῦ μηνὸς Φεβρουαρίου μνήμη τῆς Ἁγίας ἐνδόξου Μεγαλομάρτυρος Φωτεινῆς τῆς Σαμαρείτιδος, εἰς τὴν ὁποίαν ὡμίλησεν ὁ Χριστὸς ἐν τῷ φρέατι, καὶ τῶν σὺν αὐτῇ (ἤτοι τῶν πέντε αὐτῆς ἀδελφῶν καὶ τῶν δύο αὐτῆς υἱῶν, καὶ Σεβαατιανοῦ τοῦ Δουκός).
Φωτεινὴ ἡ Ἁγία τοῦ Χριστοῦ Μεγαλομάρτυς εἶναι ἡ Σαμαρεῖτις ἐκείνη περὶ τῆς ὁποίας διηγεῖται ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ὁ Θεολόγος εἰς τὸ Ἱερὸν αὐτοῦ Εὐαγγέλιον, ὅτι συνωμίλησε μὲ τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν εἰς τὸ φρέαρ τοῦ Πατριάρχου Ἰακὼβ καὶ ἐπίστευσεν εἰς αὐτόν.
Αὕτη ἡ μακαρία, μετὰ τὴν εἰς οὐρανοὺς Ἀνάληψιν τοῦ Κυρίου καὶ τὴν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος κατάβασιν εἰς τοὺς θείους Ἀποστόλους κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς Πεντηκοστῆς, ἐβαπτίσθη ὑπὸ τῶν Ἀποστόλων μετὰ τῶν δύο υἱῶν της καὶ τῶν πέντε ἀδελφῶν αὐτῆς, οἵτινες, ὅλοι ὁμοῦ, ἀφοῦ ἠκολούθησαν τοὺς Ἁγίους Ἀποστόλους, ἐκήρυττον τὴν πίστιν τοῦ Χριστοῦ ἀπὸ τόπου εἰς τόπον καὶ ἀπὸ χώρας εἰς χώραν, ἐπιστρέψαντες πολλοὺς εἰδωλολάτρας ἀπὸ τὴν ἀσέβειαν εἰς τὴν Ὀρθόδοξον τοῦ Χριστοῦ Πίστιν.
Κατὰ δὲ τὰς ἡμέρας τοῦ ἀσεβεστάτου βασιλέως τῆς Ρώμης Νέρωνος (54-68) ἐκινήθη μέγας διωγμὸς ἐναντίον τῶν Χριστιανῶν καὶ μετὰ τὸ Μαρτύριον τῶν Κορυφαίων Ἀποστόλων Πέτρου καὶ Παύλου, ἐζητοῦσαν οἱ διῶκται τοὺς μαθητάς των καὶ ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπίστευον εἰς τὸν Χριστόν, ἀγωνιζόμενοι, οἱ μάταιοι, νὰ ἐξαλείψουν ἀπὸ τὸν κόσμον τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ.
Δὲν ἤξευραν ὅμως, οἱ ἀνόητοι, ὅτι ὅσον ἐκεῖνοι κατέτρεχον τὴν πίστιν τοῦ Χριστοῦ, τόσον περισσότερον ἐστερεώνετο καὶ ἐπλατύνετο, διότι εἶπεν ὁ Κύριος· «Πύλαι ᾍδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς».
Κατ’ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἡ Ἁγία Φωτεινὴ μαζὶ μὲ τὸν Ἰωσῆν, τὸν μικρότερον υἱόν της, ἦτο εἰς τὴν Καρθαγένην, πόλιν τῆς Ἀφρικῆς καὶ ἐκήρυττε μετὰ παρρησίας τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ. Ὁ δὲ Βίκτωρ, ὁ μεγαλύτερος υἱός της, ἦτο στρατιώτης εἰς τὸ στράτευμα τῶν Ρωμαίων καὶ ἐπειδὴ ἔκαμνε μεγάλας ἀνδραγαθίας καὶ νίκας εἰς τὸν πόλεμον, τὸν ὁποῖον εἶχον οἱ Ρωμαῖοι ἐναντίον τῶν Ἀβάρων, οἱ ὁποῖοι κατέτρεχον τοὺς τόπους των, ὁ βασιλεὺς Νέρων τὸν ἔκαμε στρατηλάτην καὶ μὴ γνωρίζων, ὅτι ἦτο Χριστιανός, τὸν ἔστειλεν εἰς τὴν Ἰταλίαν διὰ νὰ τιμωρῇ ὅλους τοὺς ἐκεῖ εὑρισκομένους Χριστιανούς.
Ὁ δὲ Σεβαστιανός, ὁ δοὺξ τῆς Ἰταλίας, ἀκούσας ταῦτα, εἶπεν εἰς τὸν Βίκτωρα· «Ἐγὼ γνωρίζω πολὺ καλά, στρατηλάτα, ὅτι σὺ εἶσαι Χριστιανός· ὁμοίως ἡ μήτηρ σου καὶ ὁ ἀδελφός σου Ἰωσῆς εἶναι Χριστιανοὶ καὶ ἀκόλουθοι τοῦ Ἀποστόλου Πέτρου· σὲ συμβουλεύω ὅμως, διὰ νὰ μὴ κινδυνεύσῃ ἡ ζωή σου, νὰ κάμῃς ἐκεῖνο ὅπου σὲ ἐπρόσταξεν ὁ βασιλεύς, δηλαδὴ νὰ τιμωρῇς τοὺς Χριστιανούς».
Ὁ στρατηλάτης Βίκτωρ τότε τοῦ ἀπεκρίθη· «Ἐγὼ θέλω κάμει τὸ θέλημα τοῦ ἐπουρανίου καὶ ἀθανάτου Βασιλέως Χριστοῦ, τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ· τὴν δὲ προσταγὴν τὴν ὁποίαν μοῦ ἔδωκεν ὁ βασιλεὺς Νέρων, νὰ τιμωρῶ τοὺς Χριστιανούς, οὔτε κἂν νὰ τὴν ἀκούσω θέλω τελείως, ὄχι νὰ τὴν ἐκτελέσω».
Εἰς τοὺς λόγους τούτους τοῦ Βίκτωρος ἀπήντησεν ὁ δούξ· «Ἐγὼ σὲ συμβουλεύω, ὡς φίλον μου ἀληθινόν, ἐκεῖνο ὅπου σὲ συμφέρει· διότι, ἐὰν καθήσῃς εἰς τὸ κριτήριον καὶ ἐξετάσῃς νὰ εὕρῃς τοὺς Χριστιανοὺς καὶ τοὺς τιμωρήσῃς, καὶ τὸν βασιλέα θέλεις εὐχαριστήσει καὶ τὰ χρήματα τῶν Χριστιανῶν θέλεις κερδήσει.
Πρὸς τούτοις δὲ σὲ συμβουλεύω νὰ διαμηνύσῃς εἰς τὴν μητέρα σου καὶ τὸν ἀδελφόν σου, νὰ μὴ κηρύττουν παρρησίᾳ τὸν Χριστὸν καὶ νὰ μὴ διδάσκουν τοὺς Ἕλληνας νὰ ἀρνοῦνται τὴν πάτριον θρησκείαν των, διὰ νὰ μὴ τύχῃ νὰ κινδυνεύσῃς σύ, ἐξ αἰτίας ἐκείνων».
Ὁ Βίκτωρ ἀπήντησε· «Μὴ γένοιτο εἰς ἐμὲ νὰ κάμω αὐτὰ τὰ ὁποῖα μοῦ λέγεις, νὰ τιμωρήσω δηλαδὴ Χριστιανὸν ἢ νὰ πάρω τίποτε ἀπὸ αὐτόν, ἢ νὰ συμβουλεύσω τὴν μητέρα μου, ἢ τὸν ἀδελφόν μου νὰ μὴ κηρύττουν, ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι ὁ Θεός, ἀλλὰ καὶ ἐγὼ μάλιστα Χριστιανὸς εἶμαι καὶ θέλω γίνει κήρυξ τοῦ Χριστοῦ, καθὼς εἶναι καὶ ἐκεῖνοι, καὶ ἂς ἴδωμεν τί κακὸν μέλλει νὰ γίνῃ».
Ὁ δὲ δοὺξ εἶπεν· «Ἐγώ, ἀδελφέ, σὲ συμβουλεύω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα σὲ συμφέρουν καὶ σὺ στοχάσου τί πρόκειται νὰ κάμῃς». Μόλις εἶπε ταῦτα ὁ δοὺξ παρευθὺς ἐτυφλώθη καὶ πεσὼν κάτω εἰς τὴν γῆν ἔμεινεν ἄφωνος ἀπὸ τοὺς σφοδροὺς καὶ δεινοὺς πόνους τῶν ὀφθαλμῶν του.
Ἐγείραντες δὲ αὐτὸν οἱ ἐκεῖ παρεστῶτες τὸν ἔβαλαν εἰς μίαν κλίνην εἰς τὴν ὁποίαν ἔμεινε τρεῖς ἡμέρας ἄφωνος, χωρὶς νὰ δύναται καθόλου νὰ ὁμιλήσῃ, τὴν δὲ τετάρτην ἡμέραν ἐφώναξε μεγαλοφώνως, λέγων· «Εἷς εἶναι ὁ Θεός, ὁ Θεὸς τῶν Χριστιανῶν».
Ἐλθὼν δὲ πλησίον του ὁ Βίκτωρ τοῦ εἶπε· «Διατὶ οὕτω ἔξαφνα ἤλλαξες τὴν γνώμην σου, Σεβαστιανέ;» Καὶ ὁ δοὺξ τοῦ ἀπήντησε· «Διότι μὲ προσκαλεῖ ὁ Χριστός, γλυκύτατέ μου Βίκτωρ». Εὐθὺς τότε ὁ Σεβαστινὸς κατηχήθη ἀπὸ τὸν Βίκτωρα εἰς τὴν πίστιν τοῦ Χριστοῦ καὶ ἐβαπτίσθη, μόλις δὲ ἐβγῆκεν ἀπὸ τὴν ἁγίαν κολυμβήθραν, πάραυτα ἔλαβε τὸ φῶς τῶν ὀφθαλμῶν του καὶ ἐδόξασε τὸν Θεόν.
Βλέποντες δὲ οἱ ἄλλοι εἰδωλολάτραι τὸ παράδοξον ἐκεῖνο θαῦμα, ἐφοβήθησαν μήπως ἐπειδὴ δὲν πιστεύουν πάθουν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπαθεν ὁ δοὺξ καὶ προσέτρεξαν ὅλοι εἰς τὸν Βίκτωρα, ἀπὸ τὸν ὁποῖον, κατηχηθέντες τὴν πίστιν τοῦ Χριστοῦ, ἐβαπτίσθησαν.
Ἀφ’ οὗ ἐπέρασεν ὀλίγος καιρός, ἠκούσθη τοῦτο εἰς τὴν Ρώμην καὶ ἔφθασεν εἰς τὰς ἀκοὰς τοῦ Νέρωνος, ὅτι ὁ Βίκτωρ ὁ στρατηλάτης τῆς Ἰταλίας καὶ ὁ δοὺξ Σεβαστιανὸς κηρύττουν τὸ κήρυγμα τοῦ Πέτρου καὶ τοῦ Παύλου καὶ τῶν λοιπῶν Ἀποστόλων καὶ ὁδηγοῦν πολλοὺς Ἕλληνας εἰς τὴν πίστιν τοῦ Χριστοῦ, ἡ δὲ μήτηρ τοῦ στρατηλάτου Βίκτωρος Φωτεινή, ὁμοῦ μὲ τὸν ἕτερον υἱόν της Ἰωσῆν, ἀποσταλέντες ἀπὸ τοὺς Ἀποστόλους εἰς τὴν Καρθαγένην, κάμνουν καὶ αὐτοὶ ἐκεῖ τὰ ἴδια.
Ταῦτα ἀκούσας ὁ βασιλεὺς ἤναψεν ὅλος ἀπὸ θυμὸν καὶ ἔστειλεν εὐθὺς στρατιώτας εἰς τὴν Ἰταλίαν, διὰ νὰ φέρουν εἰς τὴν Ρώμην ὅλους τοὺς ἐκεῖ εὑρισκομένους Χριστιανοὺς ἄνδρας καὶ γυναῖκας· ἀλλ’ εἰς τούτους ἐφάνη πρωτύτερα ὁ Κύριος, εἰπών· «Δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς. Μὴ φοβεῖσθε, διότι ἐγὼ εἶμαι μαζί σας καὶ θέλει νικηθῆ ὁ Νέρων ὁμοῦ μὲ τοὺς συντρόφους του».
Ἔπειτα εἶπε πρὸς τὸν Βίκτωρα· «Ἀπὸ τώρα καὶ εἰς τὸ ἑξῆς τὸ ὄνομά σου θὰ εἶναι Φωτεινός· διότι διὰ σοῦ θέλουν φωτισθῆ πολλοὶ καὶ θέλουν πιστεύσει εἰς ἐμέ· τὸν δὲ Σεβαστιανὸν νὰ τὸν ἐνδυναμώσῃς εἰς τὸ Μαρτύριον μὲ τοὺς λόγους σου καὶ θέλει εἶναι μακάριος καὶ καλότυχος ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἀγωνισθῇ ἕως τέλους». Ταῦτα ἀφοῦ εἶπεν ὁ Κύριος, ἀνέβη εἰς τοὺς οὐρανούς.
Ἀπεκαλύφθησαν δὲ καὶ εἰς τὴν Ἁγίαν Φωτεινὴν ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔμελλον νὰ συμβῶσιν εἰς αὐτήν· ὅθεν ἐκίνησεν ἀπὸ τὴν Καρθαγένην ὁμοῦ μὲ πλῆθος Χριστιανῶν καὶ ἐπῆγεν εἰς τὴν Ρώμην· τότε ἐταράχθη ὅλη ἡ πόλις τῆς Ρώμης, διηρωτῶντο δὲ οἱ Ρωμαῖοι λέγοντες· «Ποία εἶναι αὐτὴ ἡ ὁποία ἦλθεν ἐδῶ μὲ τόσον πλῆθος;»
Ἀλλ’ ἡ Ἁγία Φωτεινὴ ἐκήρυττε μὲ μεγάλην παρρησίαν τὸν Χριστόν. Ἦλθον δὲ τότε εἰς τὴν Ρώμην καὶ ὁ υἱός τῆς Ἁγίας Φωτεινὸς μαζὶ μὲ τὸν δοῦκα Σεβαστιανόν, συνοδευόμενοι ἀπὸ τοὺς στρατιώτας τοὺς ὁποίους εἶχε στείλει ὁ βασιλεύς.
Προλαβοῦσα δὲ ἡ Ἁγία ἐπῆγεν ἐμπρὸς εἰς τὸν Νέρωνα μαζὶ μὲ τὸν υἱόν της Ἰωσῆν καὶ τοὺς λοιπούς, τοὺς ὁποίους βλέπων ὁ Νέρων τοὺς ἠρώτησε· «Διὰ ποίαν αἰτίαν ἤλθετε πρὸς ἡμᾶς;» Ἀπεκρίθη ἡ Ἁγία· «Ἤλθαμεν διὰ νὰ σὲ διδάξωμεν νὰ πιστεύσῃς εἰς τὸν Χριστόν».
Κατ’ ἐκείνην τὴν ὥραν ἀνήγγειλαν οἱ ὑπηρέται εἰς τὸν βασιλέα ὅτι ὁ δοὺξ Σεβαστιανὸς καὶ ὁ Βίκτωρ ὁ στρατηλάτης ἦλθον ἀπὸ τὴν Ἰταλίαν· ὁ δὲ Νέρων εἶπε· «Ἄς ἔλθουν μέσα». Ὅτε δὲ ἐκεῖνοι παρουσιάσθησαν ἐμπρός του, τοὺς λέγει· «Τί ἤκουσα διὰ σᾶς;» Οἱ Ἅγιοι τοῦ ἀπήντησαν· «Ὅσα ἤκουσας δι’ ἡμᾶς, ὦ βασιλεῦ, ὅλα εἶναι ἀληθινά».
Τότε ὁ Νέρων, παρατηρῶν τοὺς Μάρτυρας μὲ βλέμμα ἄγριον, λέγει πρὸς αὐτούς. «Ἀρνεῖσθε τὸν Χριστόν, ἢ θέλετε νὰ ἀποθάνετε μὲ κακὸν θάνατον;» Οἱ δὲ Ἅγιοι ὑψώσαντες τοὺς ὀφθαλμούς των εἰς τὸν οὐρανόν, εἶπον· «Μὴ γένοιτο ποτέ, Χριστὲ βασιλεῦ, νὰ σὲ ἀρνηθῶμεν καὶ νὰ ἀποχωρισθῶμεν ἀπὸ τὴν πίστιν σου καὶ τὴν ἀγάπην σου».
Ὁ Νέρων τοὺς ἠρώτησε· «Πῶς ὀνομάζεσθε;» Τότε ἀπεκρίθη πρὸς αὐτὸν ἡ Ἁγία· «Ἐγὼ ὠνομάσθην ἀπὸ τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν Θεόν μου, Φωτεινή· αἱ δὲ ἀδελφαί μου, ἡ πρώτη, ἡ ὁποία ἐγεννήθη ὕστερον ἀπὸ ἐμέ, καλεῖται Ἀνατολή· ἡ δευτέρα Φωτώ· ἡ τρίτη Φωτίς· ἡ τετάρτη Παρασκευὴ καὶ ἡ πέμπτη Κυριακή· ἐκ δὲ τῶν υἱῶν μου, ὁ μὲν πρῶτος καλεῖται Βίκτωρ, ἐπονομασθεὶς ἀπὸ τὸν Κύριόν μου Φωτεινός· ὁ δὲ δεύτερος ὅστις εἶναι μαζί μου λέγεται Ἰωσῆς».
Καὶ ὁ Νέρων τοὺς λέγει· «Ὅλοι σας συνεφωνήσατε νὰ τιμωρηθῆτε διὰ τὸν Ναζωραῖον καὶ νὰ ἀποθάνετε δι’ αὐτόν;» Ἀπεκρίθη τότε ἡ Ἁγία Φωτεινή· «Ναί· ὅλοι μας, χαίροντες καὶ ἀγαλλόμενοι, ἀποθνῄσκομεν διὰ τὴν ἀγάπην τοῦ Κυρίου μας».
Τότε ἐπρόσταξεν ὁ τύραννος νὰ κατασυντριβοῦν οἱ ἁρμοὶ τῶν χειρῶν των μὲ σφαῖρας σιδηρᾶς. Ἁρπάσαντες δὲ τοὺς Ἁγίους οἱ ὑπηρέται τοῦ Νέρωνος τοὺς ἔφεραν εἰς τὸν τόπον τῆς βασάνου, ἐκεῖ δέ, ἀφοῦ ἔβαλαν οἱ Ἅγιοι τὰς χεῖρας των ἐπάνω εἰς τὸ ἀμόνι, ἤρχισαν οἱ φονεῖς ἐκεῖνοι νὰ τὰς κτυποῦν μὲ τὰς σφαῖρας.
Ἀπὸ τὴν τρίτην ὥραν τῆς ἡμέρας ἕως τὴν ἕκτην ὥραν ἠλλάχθησαν τρεῖς φορὰς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τοὺς ἐκτύπων. Οἱ Μάρτυρες ὅμως οὐδόλως ᾐσθάνοντο τὴν τιμωρίαν των, οὔτε αἱ χεῖρες των συνετρίβησαν καθόλου. Τοῦτο ἀκούσας ὁ Νέρων ἐταράχθη διὰ τὸ παράδοξον τοῦ θαύματος καὶ ἐπρόσταξε νὰ κοποῦν αἱ χεῖρες των.
Παρευθὺς οἱ ὑπηρέται, ἁρπάσαντες τὴν Ἁγίαν Φωτεινὴν καὶ δέσαντες τὰς χεῖρας της, τὰς ἔβαλαν ἐπάνω εἰς τὸ ἀμόνι καὶ λαβόντες τὰς μαχαίρας των ἐκτυποῦσαν μὲ αὐτὰς πολλάκις ἐπάνω εἰς τὰς χεῖρας της, δὲν κατώρθωσαν ὅμως τίποτε, ἐνῷ παρελύθησαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐκτύπων καὶ ἔπεσαν κάτω ὡς νεκροί, ἡ δὲ Ἁγία ὃιεφυλάχθη ἀβλαβὴς καὶ ηὐχαρίστει τὸν Θεόν, λέγουσα· «Κύριος ἐμοὶ βοηθὸς καὶ οὐ φοβηθήσομαι τί ποιήσει μοι ἄνθρωπος».
Ἤρχισε λοιπὸν ὁ βασιλεὺς νὰ ἀπορῇ καὶ νὰ διαλογίζηται τί νὰ πράξῃ διὰ νὰ νικήσῃ τοὺς Μάρτυρας καὶ νὰ τοὺς φέρῃ εἰς τὴν γνώμην του· καὶ τοὺς μὲν ἄνδρας προστάξει νὰ βάλουν μέσα εἰς σκοτεινὴν φυλακήν, τὴν δὲ Ἁγίαν Φωτεινὴν ὁμοῦ μὲ τὰς πέντε ἀδελφάς αὐτῆς, νὰ τὰς φέρουν μέσα εἰς τὸ χρυσὸν κουβούκλιον, νὰ ἑτοιμάσουν δὲ χρυσῆν τράπεζαν καὶ ἑπτὰ θρόνους χρυσοὺς καὶ χρώματα πολλὰ καὶ στολίδια χρυσᾶ καὶ φορέματα καὶ ζώνας χρυσᾶς·
ἔπειτα ἐπρόσταξε καὶ τὴν θυγατέρα του Δομνῖναν νὰ ὑπάγῃ καὶ ἐκείνη εἰς τὸ κουβούκλιον μὲ ὅλας τὰς δουλευτρίας της καὶ νὰ εἶναι μαζὶ μὲ τὰς Ἁγίας, νομίζων, ὁ ματαιόφρων, ὅτι μὲ αὐτὰ τὰ δελεάσματα θέλει μεταστρέψει τὴν γνώμην αὐτῶν·
ὑπεσχέθη δὲ εἰς τὰς Ἁγίας ὅτι, ἐὰν ἀρνηθῶσι τὸν Χριστόν, θέλει ἔχει αὐτὰς εἰς τοιαύτην περιποίησιν καὶ εὔνοιαν πάντοτε καὶ θέλει χαρίσει εἰς αὐτὰς ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο ἐκεῖ μέσα καὶ ἄλλα περισσότερα, θέλει δὲ τὰς ἀξιώσει μεγάλης δόξης καὶ τιμῆς.
Ἀλλ’ ἐπλανήθη ὁ δόλιος, διότι αἱ Ἅγιαι, ὡς οὐρανόφρονες, κατεφρόνησαν ὅλα ἐκεῖνα ὡσὰν σκύβαλα καὶ δὲν ἤθελαν οὔτε κἂν νὰ τὰ βλέπουν.
Ὅταν λοιπὸν ἡ Ἁγία Φωτεινὴ εἶδε τὴν Δομνῖναν τῆς εἶπε· «Χαῖρε, ἡ νύμφη τοῦ Κυρίου μου», Ἡ δὲ Δομνῖνα τῆς ἀπήντησε· «Χαίροις καὶ σύ, κυρία μου, ἡ λαμπὰς τοῦ Χριστοῦ». Ἀκούσασα ἡ Ἁγία Φωτεινὴ τὴν Δομνῖναν ὅπου εἶπε τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, ἐχάρη πολὺ καὶ εὐχαριστήσασα τὸν Κύριον ἐνηγκαλίσθη αὐτὴν καὶ τὴν ἐφίλησεν·
ἔπειτα τὴν κατήχησεν εἰς τὴν πίστιν τοῦ Χριστοῦ ὁμοῦ μὲ τὰς ἑκατὸν ὃουλευτρίας της, καὶ τὰς ἐβάπτισεν ὅλας, ὠνόμασε δὲ τὴν Δομνῖναν, Ἀνθοῦσαν· ἡ δὲ μακαρία Ἀνθοῦσα ἐπρόσταξε τὴν μεγαλυτέραν ἀπὸ τὰς ἑκατὸν δουλευτρίας της Στεφανίδα νὰ δώσῃ εἰς τοὺς πτωχοὺς ὅλα τὰ χρυσὰ στολίδια καὶ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἦσαν μέσα εἰς τὸ χρυσὸν κουβούκλιον.
Μαθὼν ταῦτα ὁ Νέρων ἀνεστέναξεν ἐκ βάθους καρδίας καὶ πολὺ θυμωθεὶς ἐπρόσταξεν εὐθὺς νὰ καύσουν μίαν κάμινον ἐπὶ ἑπτὰ ἡμέρας καὶ νὰ βάλουν μέσα εἰς αὐτὴν τὴν μακαρίαν Φωτεινὴν μὲ ὅλους τοὺς συντρόφους της ἄνδρας καὶ γυναῖκας καὶ νὰ τοὺς ἀφήσουν μέσα εἰς αὐτὴν τρεῖς ἡμέρας.
Ἀφοῦ δὲ παρῆλθον αἱ τρεῖς ἡμέραι, νομίζων ὁ τύραννος, ὅτι κατεκάησαν οἱ Ἅγιοι ἀπὸ τὸ πῦρ, ἐπρόσταξε νὰ ἀνοίξουν τὴν κάμινον καὶ ἐὰν εὕρουν ἐκεῖ τὰ ὀστᾶ τῶν Μαρτύρων νὰ τὰ ρίψουν εἰς τὸν ποταμόν. Ἀνοίξαντες δὲ οἱ στρατιῶται τὴν κάμινον εὗρον ὅλους τοὺς Ἁγίους σῴους καὶ ἀβλαβεῖς, δοξάζοντας καὶ εὐλογοῦντας τὸν Θεόν.
Τοῦτο τὸ ἐξαίσιον ἰδόντες ἐκεῖνοι ἔμειναν ἐκστατικοί, θαυμάζοντες πῶς δὲν τοὺς ἤγγισε καθόλου τὸ πῦρ· καθὼς δὲ ἤκουσαν καὶ εἶδαν τοῦτο τὸ παράδοξον θαῦμα ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς Ρώμης ἐθαύμασαν, δοξάζοντες καὶ αὐτοὶ τὸν Θεόν.
Ἀκούσας ὁ τύραννος καὶ τοῦτο τὸ θαῦμα, ἐπρόσταξε νὰ ποτίσουν τοὺς Ἁγίους θανατηφόρα δηλητήρια, προσεκλήθη δὲ πρὸς τοῦτο ὁ μάγος Λαμπάδιος, ὅστις κατεσκεύαζε τοιαῦτα.
Πρῶτον λοιπὸν ἔδωκεν ἐκεῖνος τὸ δηλητήριον εἰς τὴν μακαρίαν Φωτεινήν· ἡ ὁποία λαβοῦσα εἰς τὰς χεῖρας της τὸ δηλητηριῶδες ποτόν, εἶπεν εἰς τὸν μάγον· «Δὲν ἔπρεπεν ἡμεῖς νὰ κρατήσωμεν οὐδόλως εἰς τὰς χεῖρας μας τὸ παρασκεύασμα σου αὐτὸ οὔτε νὰ τὸ πίωμεν, ἐπειδὴ σὺ εἶσαι ἀκάθαρτος· ἀλλὰ διὰ νὰ γνωρίσῃς σύ, βασιλεῦ, καὶ αὐτὸς ὁ μάγος τὴν δύναμιν τοῦ Χριστοῦ μου, ἰδοὺ ἐγὼ πρωτύτερα ἀπὸ τοὺς ἄλλους πίνω τοῦτο, ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν, ὕστερα δὲ ἂς τὸ πίουν καὶ ὅλοι ὅσοι εἶναι μαζὶ μὲ ἐμέ».
Ἔπιον λοιπὸν τὸ δηλητήριον ἐκεῖνο ὅλοι οἱ Μάρτυρες, μὲ τὴν βοήθειαν ὅμως τοῦ Χριστοῦ ἔμειναν πάντες ἀβλαβεῖς, ὡσὰν νὰ μὴν εἶχον πίει τίποτε. Βλέπων τοῦτο ὁ μάγος ἐξεπλάγη καὶ στραφεὶς πρὸς τὴν Ἁγίαν Φωτεινὴν εἶπεν· «Ἔχω κατεσκευασμένον καὶ ἕνα ἄλλο δηλητήριον πολὺ δυνατώτερον καὶ ἐὰν πίετε καὶ αὐτὸ καὶ δὲν ἀποθάνετε παρευθύς, τότε θὰ πιστεύσω καὶ ἐγὼ εἰς τὸν Θεόν σας».
Ἀφοῦ δὲ ἔφεραν αὐτό, τὸ ἔδωκεν εἰς τοὺς Μάρτυρας καὶ ἂν καὶ τὸ ἔπιον ὅλοι, ὅμως δὲν ἔπαθεν οὐδεὶς οὐδὲν κακόν. Τοῦτο βλέπων ὁ μάγος ἔμεινεν ἐκστατικὸς καὶ συνάξας εὐθὺς ὅλα τὰ μαγικὰ βιβλία του τὰ ἔρριψεν εἰς τὸ πῦρ καὶ τὰ ἔκαυσε, πιστεύσας δὲ εἰς τὸν Χριστὸν ἐβαπτίσθη, μετονομασθεὶς Θεόκλητος.
Μαθὼν τοῦτο ὁ βασιλεὺς ἐπρόσταξε τοὺς στρατιώτας νὰ τὸν συλλάβωσιν, ἁρπάσαντες δὲ ἐκεῖνοι αὐτὸν ἐκ μέσου τῶν Ἁγίων τὸν ὡδήγησαν ἔξω ἀπὸ τὰ τείχη τῆς Ρώμης, καὶ ἐκεῖ τοῦ ἔκοψαν τὴν κεφαλὴν μὲ τὸ ξίφος· οὕτως ἔλαβε πρὶν ἀπὸ τοὺς ἄλλους τὸν στέφανον τοῦ Μαρτυρίου ὁ μακάριος Θεόκλητος.
Τότε ὁ παράνομος Νέρων ἐπρόσταξε νὰ κόψουν τὰ νεῦρα ὅλων τῶν Ἁγίων, ἀρχὴν ποιοῦντες ἀπὸ τῆς Μεγαλομάρτυρος Φωτεινῆς. Καθ’ ὅν δὲ χρόνον οἱ στρατιῶται ἔκοπταν τὰ νεῦρα τῶν Μαρτύρων, ἐκεῖνοι ἐμυκτήριζαν καὶ περιεγέλων τὸν βασιλέα καὶ τοὺς θεούς του, ὡς ἀδυνάτους.
Βλέπων δὲ ὁ τύραννος τοὺς Μάρτυρας ὅτι δὲν ὑπελόγιζαν παντελῶς τὰ βάσανα ταῦτα, ἐπρόσταξε νὰ λυώσουν μολύβι καὶ νὰ τὸ ἀνακατεύσωσιν ὁμοῦ μὲ θειάφι καὶ ὅταν κοχλάσῃ νὰ τὸ χύσουν ἐντὸς τοῦ στόματος τῆς πολυάθλου Φωτεινῆς καὶ εἰς τὰ νῶτα τῶν λοιπῶν Ἁγίων.
Ὅταν δὲ οἱ ὑπηρέται ἐξετέλουν τὴν προσταγὴν τοῦ βασιλέως καὶ ἔχυναν εἰς τοὺς Μάρτυρας τὸ μολύβι, τότε οἱ Ἅγιοι, ὅλοι ὁμοῦ, ὡς ἐξ ἑνὸς στόματος ἐφώναξαν· «Εὐχαριστοῦμεν σοι, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὅτι μὲ τὸν κοχλασμένον μόλυβδον ἐδρόσισας τὰς καρδίας μας, ὡσὰν νὰ ἦσαν διψασμέναι ἀπὸ μεγάλην καῦσιν».
Ἀκούσας τοῦτο ὁ Νέρων ἐξεπλάγη καὶ ἐπρόσταξε νὰ κρεμάσωσι τοὺς Ἁγίους καὶ νὰ τοὺς ξέωσιν ἀλύπητα εἰς ὅλον τὸ σῶμα των, νὰ τοὺς καίωσι δὲ μὲ λαμπάδας ἀναμμένας· ὅσον ὅμως περισσότερον ἐβασανίζοντο οἱ Ἅγιοι, τόσον περισσότερον ἐνεδυναμοῦντο ἀπὸ τὴν θείαν Χάριν καὶ ἐδόξαζον οἱ μακάριοι τὸν Θεόν.
Ὁ δὲ δείλαιος καὶ μάταιος Νέρων, νομίζων ὅτι θὰ δυνηθῇ νὰ νικήση τοὺς Μάρτυρας μὲ τὰ βάσανα, ἐπρόσταξε καὶ ἀνέμιξαν στάκτην μὲ ὄξος δριμύτατον καὶ τὸ ἔχυσαν μέσα εἰς τοὺς ρώθωνας τῶν Μαρτύρων. Οὗτοι δὲ οἱ μακάριοι ἔλεγον ὅτι τὸ αἰσθάνονται γλυκύτερον μέλιτος καὶ κηρίου.
Ἐθυμώθη τότε πολὺ ὁ τύραννος καὶ ἐπρόσταξε νὰ τοὺς τυφλώσουν, καὶ νὰ τοὺς κλείσουν εἰς σκοτεινὴν καὶ βρωμερὰν φυλακήν, γεμάτην ἀπὸ δηλητηριώδεις ὄφεις. Τούτων δὲ οὕτω γενομένων οἱ Ἅγιοι ὕμνουν καὶ ἐδόξαζον τὸν Θεόν, τὰ δὲ δηλητηριώδη θηρία, τὰ ὁποῖα ἦσαν εἰς τὴν φυλακήν, ἀπενεκρώθησαν, ἡ δυσωδία μετεβλήθη εἰς εὐωδίαν ἀνείκαστον, τὸ σκότος ἔγινε φῶς ὑπέρλαμπρον καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, σταθεὶς εἰς τὸ μέσον τῶν Ἁγίων, εἶπε πρὸς αὐτούς· «Εἰρήνη ὑμῖν».
Ἔπειτα, κρατήσας ἀπὸ τὴν χεῖρα τὴν μακαρίαν Φωτεινήν, τὴν ἐσήκωσεν ἐπάνω καὶ εἶπε· «Χαίρετε πάντοτε, ὅτι ἐγὼ εἶμαι μαζί σας ὅλας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σας». Παρευθὺς δὲ μὲ τὸν λόγον τοῦ Κυρίου ἀνέβλεψαν καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ τῶν Μαρτύρων, οἵτινες ἰδόντες τὸν Κύριον Τὸν ἐπροσκύνησαν, εὐλογῶν δὲ ὁ Κύριος αὐτοὺς εἶπεν· «Ἀνδρίζεσθε καὶ ἐνδυναμοῦσθε».
Ἔπειτα ἀνέβη εἰς τοὺς οὐρανούς, ἐνῷ ἀπὸ τὰ σώματα τῶν Ἁγίων ἔπεσαν αἱ πληγαὶ ὡσὰν λέπια καὶ ἰατρεύθησαν καθὼς ἦσαν καὶ πρότερον. Ὁ δὲ θεόργιστος Νέρων ἐπρόσταξε νὰ μείνουν οἱ Ἅγιοι μέσα εἰς τὴν φυλακὴν τρεῖς χρόνους, διὰ νὰ ταλαιπωρηθοῦν καὶ νὰ κακοπαθήσουν ἐκεῖ μέσα μὲ κάθε εἴδους κακοπάθειαν, οὕτως ὥστε νὰ ἀποθάνουν μὲ θάνατον φρικτόν.
Μετὰ τοὺς τρεῖς χρόνους, ἔχων ὁ βασιλεὺς κλεισμένον μέσα εἰς ἐκείνην τὴν φυλακὴν ἕνα ὑπηρέτην του, ἔστειλεν ἀνθρώπους του διὰ νὰ τὸν ἀποφυλακίσουν· ὅταν ὅμως ἐπῆγαν οἱ ἀπεσταλμένοι εἰς τὴν φυλακὴν δι’ αὐτὸν τὸν σκοπόν, εἶδαν τοὺς Μάρτυρας ὅτι ἦσαν ὑγιεῖς καὶ ἀνέφεραν εἰς τὸν βασιλέα, ὅτι οἱ Γαλιλαῖοι, οἱ ὁποῖοι ἐτυφλώθησαν, τώρα βλέπουν καὶ εἶναι ὑγιεῖς, ἡ δὲ φυλακὴ εἶναι γεμάτη ἀπὸ φῶς καὶ εὐωδίαν ἄρρητον καταστᾶσα οἶκος ἅγιος, εἰς τὸν ὁποῖον δοξολογεῖται ὁ Θεὸς τῶν Χριστιανῶν, συντρέχουν δὲ ἐκεῖ πλήθη ἀνθρώπων, οἵτινες, πιστεύοντες εἰς τὸν Θεόν των, βαπτίζονται ἀπὸ αὐτούς.
Ταῦτα ἀκούσας ὁ Νέρων ἔγινεν ἔξω φρενῶν καὶ ἀποστείλας στρατιώτας ἔφερε τοὺς Ἁγίους ἔμπροσθέν του λέγων· «Δὲν σᾶς ἐπρόσταξα νὰ μὴ κηρύττετε τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῠ; Πῶς λοιπὸν κηρύττετε μέσα εἰς τὴν φυλακήν; Διὰ τοῦτο ἔχω νὰ σᾶς κάμω πολλὰς τιμωρίας».
Οἱ Ἅγιοι τοῦ εἶπαν· «Ὅ,τι θέλεις κάμε· ἡμεῖς δὲν θέλομεν παύσει ἀπὸ τοῦ νὰ κηρύττωμεν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν ὡς Θεὸν ἀληθινὸν καὶ ποιητὴν τοῦ παντός».
Ἀκούσας τοῦτο ὁ τύραννος ἤναψεν ἀπὸ θυμὸν καὶ ἐπρόσταξε νὰ σταυρώσουν τοὺς Ἁγίους μὲ τὴν κεφαλὴν πρὸς τὰ κάτω, νὰ ξέουν δὲ τὰς σάρκας των τρεῖς ἡμέρας, ἕως ὅτου νὰ διαλυθοῦν αἱ ἁρμονίαι των. Ἀφοῦ δὲ ἔκαμαν τοῦτο οἱ θηριώδεις καὶ ἀπάνθρωποι ὑπηρέται, τοὺς ἄφησαν κρεμαμένους ἄλλας τέσσαρας ἡμέρας, ὁρίσαντες φύλακας διὰ νὰ τοὺς φυλάττουν.
Ἔπειτα ἐπῆγαν νὰ ἴδουν ἐὰν ἔζων ἀκόμη καὶ καθὼς τοὺς εἶδαν κρεμαμένους, εὐθὺς ἐτυφλώθησαν. Ἄγγελος δὲ Κυρίου καταβὰς ἐξ οὐρανοῦ ἔλυσε τοὺς Ἁγίους καὶ ἀσπασάμενος αὐτοὺς τοὺς ἰάτρευσεν ἀπὸ ὅλας τὰς πληγὰς αὐτῶν.
Τότε ἡ Ἁγία Φωτεινή, εὐσπλαγχνισθεῖσα διὰ τὴν τύφλωσιν τῶν ὑπηρετῶν, ἔκαμε προσευχὴν πρὸς τὸν Θεὸν δι’ αὐτούς, εὐθὺς δὲ ἔλαβον πάλιν τὸ φῶς τῶν ὀφθαλμῶν των καὶ πιστεύσαντες εἰς τὸν Χριστὸν ἐβαπτίσθησαν.
Ταῦτα μαθὼν ὁ τύραννος ἐπρόσταξε νὰ ἐκδαρῇ τὸ δέρμα τῆς μακαρίας Φωτεινῆς· ἐνῷ δὲ τὴν ἐξέδερον ἔψαλλεν ἡ Ἁγία τὸ «Κύριε, ἐδοκίμασάς με καὶ ἔγνως με». Ὅτε δὲ ἐξέδειραν τὴν Ἁγίαν τοῦ Θεοῦ Μεγαλομάρτυρα τὴν ἔρριψαν εἰς ἓν ξηροπήγαδον, τὸ δὲ δέρμα της ἔρριψαν εἰς τὸν ποταμόν.
Τοὺς δὲ λοιποὺς Ἁγίους Μάρτυρας, τὸν Σεβαστιανόν, τὸν Φωτεινὸν καὶ τὸν Ἰωσῆν, κρατήσαντες, ἀπέκοψαν τὰ παιδογόνα μόρια αὐτῶν καὶ τὰ ἔρριψαν εἰς τοὺς σκύλους· ἔπειτα ἐξέδειραν καὶ αὐτῶν τὰ δέρματα καὶ τὰ ἔρριψαν εἰς τὸν ποταμόν, αὐτοὺς δὲ τοὺς ἠσφάλισαν ἐντὸς παλαιοῦ τινος λουτροῦ.
Τὰς δὲ πέντε ἀδελφὰς τῆς Ἁγίας Φωτεινῆς, ἀφοῦ παρουσιάσθησαν ἔμπροσθέν του, ἐπρόσταξε καὶ ἔκοψαν πρῶτον τοὺς μαστούς των, κατόπιν δὲ ἐξέδειραν τὰ δέρματά των. Ὅτε δὲ ἐπῆγαν οἱ ὑπηρέται νὰ ἐκδάρουν καὶ τὴν Ἁγίαν Φωτίδα, δὲν κατεδέχθη αὐτὴ νὰ κρατηθῇ ἀπὸ κανένα, ἀλλὰ μόνη ἐξέδερνε τὸ δέρμα τῆς σαρκός της μὲ τοιαύτην γενναιότητα καὶ ἀνδρείαν, ὥστε ἐθαύμασεν ὁ τύραννος διὰ τὴν καρτεροψυχίαν της· διὰ τοῦτο, ὕστερα ἀπὸ αὐτὸ τὸ Μαρτύριον, ἐφεῦρεν ὁ παγκάκιστος καὶ ἄλλην πανώδυνον καὶ ὀλεθρίαν κατ’ αὐτῆς τιμωρίαν· ἐπρόσταξε δηλαδὴ καὶ ἔκλιναν μὲ βίαν δύο κορυφὰς δένδρων ἐντὸς τοῦ κήπου του, ἔδεσαν δὲ εἰς αὐτὰς τὰς δύο κορυφὰς τὴν μακαρίαν Φωτίδα καὶ ἔπειτα ἀπέλυσαν συγχρόνως αὐτάς.
Ὅθεν διεμοιράσθη ἡ Ἁγία εἰς δύο μέρη, παραδώσασα οὕτω τὴν ἁγίαν ψυχήν της εἰς χεῖρας Θεοῦ. Τότε ἐπρόσταξεν ὁ ἀλιτήριος Νέρων καὶ ἀπεκεφάλισαν καὶ τοὺς ἄλλους Ἁγίους Μάρτυρας διὰ ξίφους.
Ἀκολούθως ἀνέσυραν τὴν μακαρίαν Φωτεινὴν ἀπὸ τὸ πηγάδι καὶ τὴν ἔκλεισαν εἰς τὴν φυλακήν. Αὕτη δέ, ἐπειδὴ εἶχεν ἀπομείνει μόνη καὶ δὲν ἐστεφανώθη μὲ τὸν στέφανον τοῦ Μαρτυρίου ὁμοῦ μὲ τοὺς λοιπούς, ἐλυπεῖτο καὶ παρεκάλει περὶ τούτου τὸν Θεόν, ὅστις ἐνεφανίσθη εἰς αὐτὴν καὶ σφραγίσας αὐτὴν μὲ τὸ σημεῖον τοῦ Τιμίου καὶ Ζωοποιοῦ Σταυροῦ τρεῖς φοράς, τὴν ἰάτρευσεν ἀπὸ ὅλας τὰς πληγάς, ὕστερα δὲ ἀπὸ πολλὰς ἡμέρας, ὑμνοῦσα καὶ εὐλογοῦσα τὸν Θεόν, ἀφῆκεν εἰς χεῖρας του τὴν τιμίαν της ψυχήν.
Οὕτως ἀπῆλθον ὅλοι πρὸς τὸν ποθούμενον Θεόν, ἀπολαβόντες τὴν οὐράνιον Βασιλείαν Αὐτοῦ, ἧς καὶ ἡμεῖς ταῖς αὐτῶν πρεσβείαις ἀξιωθείημεν. Ἀμήν.