Ἁγίας Αἰκατερίνης της Μεγαλομάρτυρος ὁ Βίος
Τῇ 25ῃ τοῦ μηνὸς Νοεμβρίου
μνήμη τῆς Ἁγίας καὶ ἐνδόξου
Μεγαλομάρτυρος τοῦ Χριστοῦ Αἰκατερίνης.
Αἰκατερῖνα ἡ ἔνδοξος τοῦ Χριστοῦ Μεγαλομάρτυς
ἦτο ἀπὸ τὴν μεγαλόπολιν Ἀλεξάνδρειαν,
ἤθλησε δὲ κατὰ τὸν καιρὸν
τῶν ἀσεβῶν βασιλέων
Μαξιμιανοῦ, Μαξεντίου καὶ Μαξιμίνου
τῶν βασιλευσάντων
κατὰ τὰ ἔτη 305 ἔως 313.
Ὁ Βίος αὐτῆς
καὶ τὸ Μαρτύριον
εἶναι τόσον θαυμαστός,
γλυκὺς καὶ ἡδύτατος,
ὥστε πᾶσα ψυχή,
ἥτις μετὰ προσοχῆς
ἀναγινώσκει καὶ ἀκροᾶται αὐτόν,
εὐφραίνεται καὶ δροσίζεται
καὶ πολὺν τὸν καρπὸν συγκομίζει.
Ἡ ἐλπὶς τῆς συγκομίσεως τῶν καρπῶν
γεμίζει θάρρος τὸν γεωργὸν
καὶ τὸν κάμνει
νὰ μὴ συλλογίζεται ποσως κόπον καὶ ἱδρῶτα,
οὔτε πᾶσαν ἄλλην χειμέριον κακοπάθειαν,
ἀλλὰ νὰ ὑπομένῃ καρτερικῶς
τὰς θλίψεις τῶν ἀνέμων καὶ τῶν ὑδάτων
καὶ αὐτῆς τῆς χιόνος τὴν δριμύτητα,
ἀναμένων μετὰ πόθου πολλοῦ τὸ θέρος
νὰ ἀπολαύσῃ τοὺς καρπούς του.
Μὲ τὴν ἐλπίδα
τοῦ προσκαίρου κέρδους
οἱ ἔμποροι,
διὰ νὰ πολλαπλασιάσουν τὰ χρήματα,
δὲν συλλογίζονται κακοπάθειαν οὐδὲ βάσανον,
ἀλλ’ ὑπομένουν διαφόρους κινδύνους
θαλάσσης καὶ στερεᾶς,
καὶ χάνουσι πολλοὶ τὴν ζωήν των
ματαίως καὶ ἀνωφελῶς.
Ὁμοίως καὶ ὁ ἰσχυρὸς στρατιώτης,
μὲ τὴν ἐλπίδα
τῆς ματαίας δόξης καὶ τιμῆς,
τὴν ὁποίαν προσδοκᾷ νὰ ἀπολαύσῃ,
δὲν συλλογίζεται ποσῶς
τὸν κίνδυνον τῆς ζωῆς,
οὔτε ἄλλην τινὰ βάσανον,
ἀλλ’ ἔχει θάρρος
νὰ νικήσῃ τοὺς ἐχθροὺς
καὶ ἀντιδίκους τοῦ βασιλέως του,
διὰ νὰ τὸν τιμήσῃ ὕστερον
καὶ νὰ τὸν δοξάσῃ
κατὰ τοὺς ἄθλους
καὶ τὰς ἀνδραγαθίας αὐτοῦ.
Ἐὰν λοιπὸν
οὗτοι ὑπομένουσι
τόσας θλίψεις
καὶ κόπους
καὶ λυπηρά,
διὰ νὰ ἀποκτήσουν
φθαρτὰ καὶ ρέοντα πράγματα,
ἅτινα σήμερον εἶναι
καὶ αὔριον ἀφανίζονται,
πολλάκις δὲ ἀποτυγχάνουσιν
οἱ ταλαίπωροι
καὶ δὲν ἀπολαμβάνουσι
τὸ ποθούμενον,
καθὼς εἴδομεν
εἰς διαφόρους καιροὺς καὶ τόπους·
καὶ ὁ μὲν γεωργὸς μοχθεῖ λίαν
καὶ σκορπίζει τὸ γέννημα
εἰς τὴν γῆν,
θαρρῶν νὰ τὸ δεκαπλασιάσῃ;
πολλάκις δὲ
δὲν ἀπολαμβάνει
οὐδὲ τὸν σπόρον του·
καὶ πάλιν ὁ ἔμπορος
δαπανᾷ τὰ χρήματά του
καὶ ἐπιβαίνει εἰς τὸ πλοῖον
νὰ ταξιδεύσῃ,
διὰ νὰ δυνηθῇ
νὰ διπλασιάσῃ τὰ χρήματα
καὶ πολλάκις ὁ κακότυχος
πίπτει εἰς λῃστὰς
καὶ λῃστεύεται
ἢ κάμνει ἀβαρίαν
καὶ ρίπτει τὸ πρᾶγμα του
εἰς τὴν θάλασσαν,
πολλάκις δὲ
χάνει καὶ τὴν ζωήν του παντελῶς·
ὁ δὲ στρατιώτης
ὑπάγει νὰ πολεμήσῃ τοὺς ἐχθροὺς
καὶ αὐτὸς ὁ ἄθλιος θανατώνεται·
ἐάν, λέγω,
αὐτοὶ παραδίδουσι
τὸ σῶμα καὶ τὴν ψυχὴν
εἰς τόσους κινδύνους
διὰ ρέοντα καὶ μάταια πράγματα,
πόσον μᾶλλον
πρέπει νὰ κοπιάσωμεν
ἡμεῖς οἱ Χριστιανοί,
οἵτινες ἠξεύρομεν ἀναμφιβόλως
καὶ εἴμεθα βέβαιοι,
ὅτι ἔχομεν νὰ κληρονομήσωμεν
τόσα ἀγαθὰ
εἰς τὴν Βασιλείαν τῶν οὐρανῶν
πανευφρόσυνα καὶ αἰώνια;
Ταῦτα γνωρίζοντες
τὸν παλαιὸν καιρὸν οἱ ἄνθρωποι,
ὡς καλοπροαίρετοι καὶ εὐγνώμονες
ἐβιάζοντο κατὰ τὸ δυνατὸν
νὰ ἀξιωθῶσι ταύτης τῆς μακαριότητος·
καὶ ἄλλοι μὲν ἐδίδοντο
εἰς ἄκραν ἄσκησιν
καὶ σκληραγωγίαν τοῦ σώματος,
φεύγοντες τοὺς ἀνθρώπους
καὶ κατοικοῦντες εἰς ὄρη καὶ σπήλαια,
μόνοι πρὸς μόνον τὸν Θεὸν προσευχόμενοι.
Ἕτεροι δὲ πάλιν,
θερμότεροι εἰς τὴν εὐσέβειαν
καὶ ζηλωταὶ
τῆς ἀληθοῦς ἡμῶν πίστεως,
κατεφρόνουν
ὄχι μόνον τὸν πλοῦτον
καὶ τὰ ὑπάρχοντά των,
ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν ζωήν των
παραδίδοντες εἰς θάνατον,
διὰ τὴν πολλήν των ἀγάπην
καὶ τὸν ἄμετρον ἔρωτα,
τὸν ὁποῖον εἶχον
πρὸς τὸν ποθούμενον Χριστόν·
ὅσον δὲ ἔβλεπον
τοὺς αἱμοβόρους τυράννους
ἐφευρίσκοντας κατ’ αὐτῶν
διάφορα κολαστήρια,
τόσον αὐτοὶ παρρησιάζοντο ἐθελουσίως
πρὸς θάνατον.
Τὸ δὲ θαυμασιώτερον ἦτο ὅτι
ὄχι μόνον ἄνδρες,
τοὺς ὁποίους βοηθεῖ καὶ δυναμώνει ἡ φύσις,
ἀλλὰ καὶ κοράσια τρυφερὰ
δεκαπέντε χρόνων καὶ δώδεκα,
ἀπὸ τὸν ἄπειρον πόθον
τὸν ὁποῖον εἶχον
καὶ τὸ ἐγκάρδιον φίλτρον
πρὸς τὸν Νυμφίον τὸν ἐπουράνιον,
ἐλησμόνουν τοῦ θήλεος τὴν χαυνότητα.
Δὲν ἐπτοοῦντο βασιλέων καὶ τυράννων θρασύτητα,
δὲν ἐσυλλογίζοντο κολαστηρίων δριμύτητα,
οὔτε ἐλυποῦντο σωματικὴν ὡραιότητα,
ἀλλ’ ἀπηρνοῦντο
πᾶσαν ἀπόλαυσιν πρόσκαιρον
καὶ σαρκικὴν ἡδυπάθειαν
καὶ ἔτρεχον ἑκουσίως εἰς θάνατον,
ἠξεύρουσαι ὅτι
διὰ μέσου τούτου τοῦ θανάτου
ἠξιοῦντο τῆς αἰωνίου ζωῆς
καὶ μακαριότητος
καὶ μάλιστα αὕτη
ἡ σήμερον παρ’ἡμῶν
χαρμονικῶς ἑορταζομένη
καὶ προκειμένη εἰς ἔπαινον,
ἡ ὄντως ὡραία καὶ πάγκαλος νύμφη
τοῦ ἐπουρανίου Βασιλέως Χριστοῦ,
ἡ πάσας τὰς λοιπὰς ὑπερβαίνουσα
εἰς σοφίαν καὶ ὡραιότητα
καὶ εἰς ἄλλα πολλὰ ἀξιώματα,
ἡ βασιλὶς Αἰκατερῖνα,
ἡ περίφημος ὄντως καὶ πάνσοφος.
Αὕτη ἡ ἀοίδιμος
ἦτο θυγάτηρ
τοῦ πρώην βασιλίσκου
τῆς Ἀλεξανδρείας
Κώνστα (ἢ Κέστου)
ὑψηλοῦ ἀναστήματος,
πολλὰ ὡραία καὶ εἰς τὸ κάλλος ἀμίμητος,
ἐκπαιδευθεῖσα εἰς πᾶσαν Ἑλληνικὴν παιδείαν,
καὶ μαθοῦσα ὅλους τοὺς ποιητάς,
Ὅμηρον, Βιργίλιον,
Ἀριστοτέλην καὶ Πλάτωνα·
ὄχι δὲ μόνον τοὺς φιλοσόφους,
ἀλλὰ καὶ τὰς βίβλους
τῶν ἰατρῶν Ἀσκληπιοῦ,
Ἱπποκράτους καὶ Γαληνοῦ
καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν
ὅλην τὴν Ρητορικὴν καὶ Λογικὴν
καὶ πᾶσαν λέξιν
καὶ γλῶσσαν ἔμαθεν,
ὥστε ὅλοι ἐθαύμαζον τὴν σοφίαν της,
ὄχι μόνον οἱ ὁρῶντες
ἀλλὰ καὶ οἱ ἐξ ἀκοῆς ἐξεπλήττοντο.
Πολλοὶ πλουσιώτατοι ἄρχοντες
τῆς συγκλήτου
ἐζήτησαν αὐτὴν εἰς γάμον
ἀπὸ τὴν μητέρα της,
ἡ ὁποία ἦτο κεκρυμμένη Χριστιανὴ
διὰ τὸν μέγαν διωγμόν,
τὸν ὁποῖον ἐκίνησε
τὸν καιρὸν ἐκεῖνον
κατὰ τῶν πιστῶν
ὁ Μαξιμιανός.
Οἱ δὲ συγγενεῖς
καὶ ἡ μήτηρ αὐτῆς
τὴν συνεβούλευον νὰ ὑπανδρευθῇ
διὰ νὰ μὴ ὑπάγῃ
ἡ βασιλεία τοῦ πατρός της
εἰς ἀλλότριον ἄνθρωπον
καὶ τὴν ἀποξενωθῶσιν ὁλοτελῶς.
Ἡ δὲ Αἰκατερῖνα
ἠγάπα τὴν παρθενίαν
κατὰ πολλὰ ὡς φιλόσοφος,
καὶ προφασιζομένη
διαφόρους αἰτίας
ἔλεγεν,
ὅτι δὲν ἐπεθύμει οὐδόλως
νὰ ὑπανδρευθῇ.
Ὅταν ὅμως εἶδεν
ὅτι τῆς ἔδιδον
περὶ τούτου
πολλὴν ἐνόχλησιν,
εἶπεν εἰς αὐτούς,
διὰ νὰ μὴ τὴν πειράζωσιν·
«Εὕρετε ἕνα νέον
νὰ εἶναι ὅμοιός μου
εἰς τὰ τέσσαρα χαρίσματα,
κατὰ τὰ ὁποῖα ὁμολογεῖτε
ὅτι ὑπερβαίνω τὰς λοιπὰς νεάνιδας,
καὶ τότε νὰ τὸν λάβω σύζυγον,
διότι δὲν καταδέχομαι
νὰ λάβω ἀναξιώτερόν μου
καὶ εὐτελέστερον.
Ἐρευνήσατε λοιπὸν πανταχοῦ
ἐὰν ὑπάρχῃ τις ὅμοιός μου
εἰς τὴν εὐγένειαν,
εἰς τὸν πλοῦτον,
εἰς τὴν σοφίαν
καὶ τὴν ὡραιότητα·
εἰ δὲ καὶ τοῦ λείπει
ἀπὸ ταῦτα κανὲν χάρισμα,
δὲν εἶναι ἄξιος δι’ ἐμέ».
Γνωρίζοντες αὐτοὶ
ὅτι ἦτο ἀδύνατον
νὰ εὑρεθῇ τοιοῦτος ἄνθρωπος,
ἀπεκρίθησαν ὅτι
ὁ υἱὸς τοῦ βασιλέως τῆς Ρώμης
καὶ ἄλλοι τινὲς
ἦσαν εὐγενεῖς
καὶ πλουσιώτεροι ἀπὸ ταύτην,
μόνον εἰς τὴν σοφίαν
καὶ ὡραιότητα δὲν ὡμοίαζον.
Ἡ δὲ ἔλεγεν,
ὅτι δὲν κατεδέχετο
νὰ λάβῃ ἄνδρα
κανένα ἀγράμματον.
Ἡ δὲ μήτηρ αὐτῆς
εἶχε πνευματικὸν
ἕνα ἁγιώτατον ἄνθρωπον,
ὅστις ἦτο κεκρυμμένος
ἔξω τῆς πόλεως.
Ἔλαβε λοιπὸν τὴν Αἰκατερῖναν
καὶ ἐπῆγαν εἰς αὐτὸν
νὰ συμβουλευθῶσιν.
Ὁ δὲ Ἀσκητής,
βλέπων τὴν εὐταξίαν τῆς κόρης
καὶ ἀκούων αὐτῆς τὰ γνωστικὰ καὶ μέτρια λόγια,
ἔβαλε κατὰ νοῦν
νὰ τὴν ἑλκύσῃ πρὸς ἐπίγνωσιν
τοῦ οὐρανίου Βασιλέως Χριστοῦ
καὶ τῆς λέγει·
«Γνωρίζω ἕνα θαυμάσιον ἄνθρωπον,
ὅστις σὲ ὑπερβαίνει ἀσυγκρίτως
εἰς ὅλα τὰ χαρίσματα,
τὰ ὁποῖα εἶπες
καὶ ἕτερα ἀναρίθμητα.
Ἡ ὡραιότης αὐτοῦ
ὑπερνικᾷ εἰς τὴν λάμψιν τὸν ἥλιον·
ἡ σοφία του κυβερνᾷ
ὅλα τὰ αἰσθητὰ
καὶ νοούμενα κτίσματα·
ὁ πλοῦτος τῶν θησαυρῶν αὐτοῦ
διαμερίζεται εἰς ὅλον τὸν κόσμον
καὶ ποτὲ δὲν ὀλιγοστεύει,
ἀλλὰ μᾶλλον αὐξάνει διαδιδόμενος·
ἡ εὐγένειά του εἶναι ἄρρητος,
ἀνεκλάλητος,
ἀσύλληπτος
καὶ ἀκατανόητος».
Αὐτὰ καὶ ἕτερα πλείονα
εἶπεν ὁ Ἀσκητής,
ἡ δὲ κόρη ἐνόμισεν
ὅτι δι’ ἐπίγειόν τινα ἄρχοντα ἔλεγεν·
ὅθεν ἠλλοιώθη τὴν ὄψιν
καὶ τὴν καρδίαν
καὶ ἠρώτα καταλεπτῶς
ἐὰν ἦσαν ἀληθινὰ
ὅλα τὰ ἐγκώμια καὶ οἱ ἔπαινοι,
τοὺς ὁποίους εἶπε
διὰ τὸν ρηθέντα ἄνθρωπον.
Ὁ δὲ ἐβεβαίωνε τὰ λαληθέντα
διηγούμενος καὶ τὰς λοιπὰς αὐτοῦ Χάριτας.
Λέγει πρὸς αὐτὸν ἡ κόρη·
«Τίνος εἶναι υἱὸς
ὁ τοσοῦτον παρὰ σοῦ εὐφημούμενος;»
Ὁ δὲ ἀπεκρίνατο·
«Οὗτος δὲν ἔχει πατέρα ἐπὶ τῆς γῆς,
ἀλλὰ ἐγεννήθη ἀφράστως
καὶ ὑπὲρ φύσιν
ἀπὸ μίαν εὐγενεστάτην
Ὑπεραγίαν Κεχαριτωμένην Παρθένον,
ἥτις ἠξιώθη
διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν αὐτῆς ἁγιότητα
καὶ ἔμεινεν ἀθάνατος
ψυχῇ τε καὶ σώματι,
ἀναληφθεῖσα ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν
καὶ προσκυνεῖται
ὑπὸ πάντων τῶν Ἁγίων Ἀγγέλων,
ὡς Βασίλισσα πάσης τῆς κτίσεως».
Λέγει πάλιν ἡ Αἰκατερῖνα·
«Εἶναι δυνατόν,
νὰ ἴδω τὸν νέον αὐτὸν
περὶ τοῦ ὁποίου διηγεῖσαι
τόσα θαυμάσια;»
Ἀπεκρίθη ὁ Γέρων·
«Ἐὰν κάμῃς καθὼς θὰ σοῦ εἴπω,
θέλεις ἀξιωθῆ νὰ ἴδῃς
τὸ ὑπέρλαμπρον αὐτοῦ καὶ πάμφωτον πρόσωπον».
Ἡ δὲ εἶπε πρὸς αὐτόν·
«Σὲ βλέπω ἄνθρωπον γνωστικὸν
καὶ σεβάσμιον γέροντα,
πιστεύω δὲ ὅτι δὲν ψεύδεσαι
εἰς ὅσα μοῦ εἶπες.
Λοιπὸν ἕτοιμη εἶμαι
νὰ τελέσω πάντα
τὰ παρὰ σοῦ προσταττόμενα»
Τότε ὁ Ἀσκητὴς
ἔδωσεν εἰς αὐτὴν
Εἰκόνα τινά,
εἰς τὴν ὁποίαν
ἦσαν ἱστορημένη ἡ Παναγία Θεοτόκος,
ἔχουσα τὸ θεῖον Βρέφος εἰς τὰς ἀγκάλας,
καὶ τῆς λέγει·
«Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀειπάρθενος Μήτηρ
ἐκείνου περὶ τοῦ ὁποίου
σοῦ εἶπα τοιαῦτα θαυμάσια.
Λάβε λοιπὸν αὐτὴν
εἰς τὸν οἶκον σου
καὶ ἀφοῦ κλείσῃς
τὴν θύραν τοῦ κοιτῶνος σου,
κάμε προσευχὴν ὁλονύκτιον
μὲ εὐλάβειαν πρὸς αὐτήν,
ἥτις ὀνομάζεται Μαρία
καὶ παρακάλεσέ την
νὰ καταδεχθῇ
νὰ σοῦ δείξῃ τὸν Υἱὸν αὐτῆς
καὶ ἐλπίζω, ὅτι,
ἐὰν δεηθῇς μετὰ πίστεως,
θέλει σοῦ ἐπακούσει,
νὰ ἴδῃς ἐκεῖνον
τὸν ὁποῖον ποθεῖ ἡ ψυχή σου».
Ἡ κόρη λοιπόν,
λαβοῦσα τὴν ἱερὰν Εἰκόνα,
ἀπῆλθεν εἰς τὸ παλάτιον
καὶ τὴν νύκτα
ἐκλείσθη μόνη
εἰς τὸν θάλαμόν της,
καθὼς ὁ Γέρων τὴν ὡδήγησε.
Προσευχομένη δὲ
ἀπὸ τὸν κόπον ὕπνωσε
καὶ βλέπει εἰς τὸ ὅραμά της
τὴν Βασίλισσαν τῶν Ἀγγέλων,
καθὼς ἦτο ἱστορημένη
μὲ τὸ Ἅγιον Βρέφος,
τὸ ὁποῖον ἠκτινοβόλει
ὑπὲρ τὸν ἥλιον.
Ἀλλ’ ἔστρεφε
πρὸς τὴν Μητέρα του
τὸ πρόσωπον·
ὅθεν ἡ κόρη ἔβλεπε
τὰ τούτου ὀπίσθια·
καὶ ποθοῦσα νὰ τὸ ἴδῃ
ἀπ’ ἔμπροσθεν,
ἀπῆλθεν ἀπὸ τὸ ἕτερον μέρος·
ὁ δὲ Χριστὸς
ἔστρεφε πάλιν ἐκεῖθεν
τὸ πρόσωπον.
Τούτου γενομένου τρισσῶς,
ἀκούει τὴν Παναγίαν
καὶ ἔλεγε ταῦτα·
«Κύτταξε, τέκνον,
τὴν δούλην σου Αἰκατερῖναν,
πόσον εἶναι ὡραία
καὶ πάγκαλος».
Ὁ δὲ ἀπεκρίνατο·
«Μάλιστα εἶναι ζοφώδης
καὶ ἄσχημος τόσον
ὥστε δὲν δύναμαι ποσῶς
νὰ τὴν ἴδω».
Λέγει ἡ Θεοτόκος·
«Δὲν εἶναι πάνσοφος
ὑπὲρ πάντας τοὺς ρήτορας,
πλουσία καὶ εὐγενὴς
ὑπὲρ τὰς νεάνιδας
πασῶν τῶν πόλεων;»
Ὁ δὲ Χριστὸς ἀπεκρίνατο·
«Μάλιστα σοι λέγω, Μῆτερ μου,
ὅτι εἶναι ἀμαθής, πένης
καὶ τοσοῦτον εὐκαταφρόνητος,
ἐν ὅσῳ εὑρίσκεται
εἰς τοιαύτην κατάστασιν,
ὥστε δὲν καταδέχομαι
νὰ μὲ ἴδῃ εἰς τὸ πρόσωπον».
Ἡ δὲ εἶπε πρὸς αὐτόν·
«Δέομαί σου,
γλυκύτατον Τέκνον μου,
μὴ καταφρονήσῃς τὸ πλάσμα σου,
ἀλλὰ νουθέτησον
καὶ ὡδήγησον αὐτὴν
τί νὰ πράξῃ,
διὰ νὰ ἀπολαύσῃ τὴν δόξαν σου,
καὶ νὰ ἴδῃ τὸ ὑπέρλαμπρον
καὶ παμπόθητον πρόσωπόν σου,
τὸ ὁποῖον ἐπιθυμοῦσι νὰ βλέπουν οἱ Ἄγγελοι».
Ὁ δὲ Χριστὸς ἀπεκρίνατο·
«Ἂς ὑπάγῃ εἰς τὸν Γέροντα,
ὁ ὁποῖος τῆς ἔδωσε τὴν Εἰκόνα,
καὶ ὅ,τι τὴν συμβουλεύσῃ,
ἂς κάμῃ·
καὶ τότε θέλει μὲ ἴδει,
νὰ λάβῃ πολλὴν ἀγαλλίασιν
καὶ ὠφέλειαν».
Ταῦτα ἰδοῦσα ἡ κόρη ἐξύπνησε
καὶ θαυμάζουσα τὴν ὀπτασίαν αὐτήν,
ἀπῆλθε τὸ πρωῒ
μὲ ὀλίγας γυναῖκας
εἰς τὸ κελλίον τοῦ Γέροντος
καὶ πίπτουσα μετὰ δακρύων
εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ,
διηγήθη τὰ ὁραθέντα
καὶ παρεκάλει μετὰ δεήσεως
νὰ τὴν νουθετήσῃ τὶ νὰ πράξῃ,
διὰ νὰ ἀπολαύσῃ τὸν ποθούμενον.
Ὁ δὲ Ὅσιος
τῆς διηγήθη καταλεπτῶς
πάντα τὰ Μυστήρια
τῆς ἀληθοῦς ἡμῶν Πίστεως,
ἀρχίζων ἀπὸ τὴν κοσμοποιΐαν
καὶ πλάσιν τοῦ προπάτορος,
ἕως τὴν τελευταίαν ἔλευσιν
τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ
καὶ περὶ τῆς ἀνεκλαλήτου δόξης τοῦ Παραδείσου
καὶ τῆς πανωδύνου καὶ ἀτελευτήτου κολάσεως
καὶ τὴν κατήχησεν ἱκανῶς,
ὥστε ἔμαθεν εἰς ὀλίγον διάστημα
πᾶσαν τὴν ἀκρίβειαν τῆς πίστεως,
ὡς ἐγγράμματος καὶ πάνσοφος·
ὅθεν πιστεύσασα ἐξ ὅλης καρδίας,
ἔλαβε παρ’ αὐτοῦ,
τὸ ἅγιον Βάπτισμα.
Ἔπειτα τῆς παρήγγειλε
νὰ δεηθῇ πάλιν
μετὰ πόθου πολλοῦ
τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου,
νὰ τῆς ἐμφανισθῇ
ὡς τὸ πρότερον.
Ἐκδυθεῖσα λοιπὸν ἡ Ἁγία
τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον
καὶ ἐνδεδυμένη στολὴν θεοΰφαντον,
ἀπῆλθεν εἰς τὰ ἀνάκτορα
καὶ τὴν νύκτα ὅλην
ἐδέετο νῆστις
καὶ μετὰ δακρύων προσηύχετο,
ἕως οὗ πάλιν ὕπνωσε
καὶ τότε βλέπει
τὴν οὐράνιον Ἄνασσαν
μὲ τὸ θεῖον Βρέφος,
τὸ ὁποῖον ἐκύτταζε τὴν Αἰκατερῖναν
μὲ πολλὴν ἱλαρότητα.
Καὶ ἡ μὲν Θεομήτωρ
ἠρώτησε τὸν Δεσπότην,
ἐὰν τοῦ ἤρεσκεν ἡ Παρθένος.
Ὁ δὲ ἀπεκρίνατο·
«Τώρα ἔγινε λελαμπρυσμένη
καὶ ἔνδοξος
ἡ πρῴην ζοφώδης καὶ ἄσχημος·
ἡ πένης καὶ ἄγνωστος
ἐγένετο πλουσία καὶ πάνσοφος,
ἡ καταφρονημένη καὶ ἄσημος
ἔγινεν εὐγενὴς καὶ περίφημος
καὶ τοσούτων ἀγαθῶν καὶ χαρίτων
εἶναι ἐμπεπλησμένη
καὶ τόσον τὴν εὐνοῶ,
ὥστε στέργω νὰ τὴν μνηστευθῶ
διὰ νύμφην μου ἄφθορον».
Τότε ἡ Αἰκατερῖνα
ἔπεσε κατὰ γῆς
μὲ δάκρυα λέγουσα·
«Δὲν εἶμαι ἀξία,
Ὑπερένδοξε Δέσποτα,
νὰ βλέπω τὴν Βασιλείαν σου,
ἀλλὰ ἀξίωσόν με
νὰ συναριθμηθῶ μὲ τοὺς δούλους σου».
Ἡ δὲ Θεοτόκος
ἔλαβε τὴν δεξιὰν χεῖρα τῆς κόρης
καὶ λέγει πρὸς αὐτόν·
«Δός της διὰ ἀρραβῶνα, Τέκνον μου,
δακτυλίδιον νὰ τὴν νυμφευθῆς,
διὰ νὰ τὴν ἀξιώσῃς τῆς Βασιλείας σου».
Τότε ὁ Δεσπότης Χριστὸς
τῆς ἔδωκεν ἓν δακτυλίδιον ὡραιότατον,
λέγων ταῦτα·
«Ἰδοὺ σήμερον
σὲ λαμβάνω διὰ νύμφην μου
ἄφθορον καὶ αἰώνιον
καὶ φύλαξον ἀκριβῶς
τὴν συμφωνίαν ταύτην,
νὰ μὴ λάβῃς ποσῶς
ἄλλον νυμφίον ἐπίγειον».
Ταῦτα εἶπε
καὶ ἔλαβε τέλος ἡ ὅρασις,
ἐγερθεῖσα δὲ ἡ κόρη
βλέπει κατὰ ἀλήθειαν
εἰς τὴν δεξιάν της τὸ δακτυλίδιον
καὶ τότε ᾐχμαλωτίσθη ἡ καρδία της
εἰς τὸν θεῖον ἔρωτα
τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ.
Ὁ δὲ παράνομος βασιλεύς,
ἔχων ζῆλον πολὺν καὶ ἀνείκαστον
εἰς τοὺς ἀναισθήτους θεούς,
ὁ ἀναισθητότερος τούτων καὶ ἀλογώτερος,
ἔστειλεν εἰς τὰς πόλεις
καὶ χώρας τῆς βασιλείας του πρόσταγμα,
γράφων μεταξὺ ἄλλων καὶ ταῦτα·
«Ἐγὼ ὁ βασιλεὺς
χαιρετῶ ὅλους ἐκείνους,
οἵτινες εἶναι ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν μου
καὶ προστάσσω νὰ συναχθῆτε ὅλοι
τὸ γρηγορώτερον εἰς τὰ βασίλεια
νὰ τιμήσωμεν ἀξίως τοὺς μεγάλους θεούς,
δεικνύοντες πρὸς αὐτοὺς
εὐγνωμοσύνην τὴν πρέπουσαν
καὶ προσφέροντες τούτοις θυσίας
ἕκαστος ὅσον δύναται,
ἐπειδὴ καὶ μᾶς ἔκαμαν
πολλὰς εὐεργεσίας καὶ χάριτας.
Ὅστις δὲ καταφρονήσῃ
τοῦτο μου τὸ πρόσταγμα
καὶ τολμήσῃ νὰ προσκυνήσῃ ἄλλον Θεόν,
θέλει λάβει ἀπὸ ἡμᾶς
πολλὰς ζημίας
καὶ διάφορα κολαστήρια».
Ἀφοῦ ἔφθασαν
εἰς πάσας τὰς πόλεις
τὰ τοιαῦτα προστάγματα,
συνηθροίσθη πλῆθος λαοῦ ἀναρίθμητον
φέροντες ἕκαστος
κατὰ τὸ δυνατόν,
ἕτερος βόας
καὶ ἄλλος πρόβατα,
οἱ δὲ πτωχοὶ πετεινὰ
καὶ ἕτερα ὅμοια.
Ὅταν δὲ ἦλθεν ἡ ἡμέρα
τῆς βδελυρᾶς αὐτῆς πανηγύρεως,
ἐθυσίασεν ὁ ἀσεβὴς βασιλεὺς ταύρους
ἑκατὸν καὶ τριάκοντα,
οἱ δὲ λοιποὶ ἡγεμόνες καὶ ἄρχοντες ὀλιγωτέρους
καὶ ἁπλῶς ἕκαστος
προσέφερεν εἰς θυσίαν
ἀναλόγως τῆς δυνάμεώς του,
διὰ νὰ δείξουν εὐγνωμοσύνην πρὸς αὐτὸν
καὶ σεβασμὸν πρὸς τοὺς ἀνοσίους θεούς των.
Ἐπλήσθη λοιπὸν ὅλη ἡ πόλις
ἀπὸ τὰς φωνὰς τῶν σφαγέντων ζῴων
καὶ ἀπὸ τὴν κνίσσαν τῶν θυσιῶν,
ὥστε ἦτο πανταχοῦ μεγάλη στενοχωρία
καὶ σύγχυσις.
Βλέπουσα ἡ εὐλαβὴς καὶ περικαλλεστάτη Αἰκατερῖνα
τὸ χαλεπώτατον ναυάγιον,
εἰς τὸ ὁποῖον εἶχον περιπέσει οἱ ἄνθρωποι
καὶ ἔτρεχον βιαίως εἰς τὴν ἀσέβειαν,
διὰ νὰ φύγουν δὲ θάνατον πρόσκαιρον
ἐπρόδιδαν τὴν ψυχήν των εἰς τὸν αἰώνιον,
ἐπλήγη δεινῶς τὴν καρδίαν,
συμπονοῦσα τὴν ἀπώλειαν αὐτῶν
καὶ συμπάσχουσα.
Ὅθεν ἐκινήθη ἀπὸ ζῆλον ἔνθεον
καὶ λαβοῦσα
εἰς τὴν συνοδείαν αὐτῆς
ὀλίγους δούλους,
ἐπῆγεν εἰς τὸν ναόν,
εἰς τὸν ὁποῖον ἐτέλουν τὴν θυσίαν οἱ ἄφρονες·
καὶ ὡς ἐσταμάτησεν
εἰς τὴν θύραν,
εἵλκυσε τὰ βλέμματα ὅλων
πρὸς τὸ ἀμήχανον κάλλος αὐτῆς,
τὸ ὁποῖον ἐμαρτύρει
καὶ τὴν ἔνδοθεν ὡραιότητα.
Διεμήνυσε τότε
εἰς τὸν βασιλέα,
ὅτι ἔχει νὰ τοῦ εἴπῃ
λόγον ἀναγκαίας τινὸς ὑποθέσεως,
ἐκεῖνος δὲ προσέταξε
νὰ εἰσέλθῃ.
Τότε ἡ πάγκαλος Αἰκατερῖνα
ἦλθεν ἔμπροσθεν τοῦ βασιλέως
καὶ πρῶτον μὲν ὑπεκλίθη,
ἔπειτα εἶπε πρὸς αὐτὸν
εὐθαρσῶς καὶ ἀτρομήτως·
«Ἔπρεπεν εἰς σέ, ὦ βασιλεῦ,
καὶ πρότερον νὰ γνωρίσῃς τὴν πλάνην,
τὴν ὁποίαν ἔχετε,
λατρεύοντες ὡς θεοὺς
εἴδωλα φθαρτὰ καὶ ἀναίσθητα,
ὅτι ἐντροπή σας μεγάλη εἶναι
νὰ εἶσθε τόσον φανερὰ τυφλοὶ
εἰς τὴν ἀλήθειαν,
προσκυνοῦντες, ὡς ἀνόητοι,
τοιαῦτα βδελύγματα·
τοὐλάχιστον
τὸν σοφόν σου Διόδωρον
δὲν πιστεύεις,
ὅστις λέγει,
ὅτι ἦσαν ἄνθρωποι οἱ θεοί σας
καὶ ἐτελείωσαν τὸν βίον ἐλεεινῶς,
ἀλλὰ διά τινας πράξεις,
τὰς ὁποίας ἐτέλεσαν,
ἤτοι ἀνδρείας
ἢ λόγῳ ἑτέρου τινὸς κατορθώματος,
τοὺς ὠνόμασαν ἀθανάτους,
ὡς ἀνόητοι
καὶ μὲ στήλας καὶ εἴδωλα
καὶ ὅμοια τούτους ἐτίμησαν;
Οἱ δὲ μεταγενέστεροι,
μὴ ἠξεύροντες τὴν γνώμην
τῶν προγόνων αὐτῶν,
ὅτι μόνον πρὸς ἐνθύμησιν
τοὺς ἔστησαν ἀνδριάντας,
ἀλλὰ νομίζοντες ὅτι
εἶναι πρᾶγμα εὐσεβὲς καὶ δίκαιον,
τοὺς προσεκύνουν ὡς θεούς.
Ἀκόμη δὲ καὶ ὁ Χαιρωνεὺς Πλούταρχος
μέμφεται καὶ καταφρονεῖ
ὅσους ἐπλανήθησαν
καὶ σέβονται τοιαῦτα ἀγάλματα.
Τούτων τῶν διδασκάλων
ἔπρεπε νὰ πιστεύσῃς,
ὦ βασιλεῦ,
καὶ νὰ μὴ εἶσαι αἰτία
τῆς ἀπωλείας τοσούτων ψυχῶν,
διὰ τὰς ὁποίας
θέλεις κληρονομήσει
ἀτελεύτητον κόλασιν.
Ἕνας εἶναι ὁ ἀληθὴς Θεός,
Ἀΐδιος, Προάναρχος καὶ Ἀθάνατος,
ὅστις ὕστερον ἔγινε
διὰ τὴν σωτηρίαν μας ἄνθρωπος.
Διὰ τούτου
οἱ βασιλεῖς βασιλεύουσιν,
αἱ ἐπαρχίαι κυβερνῶνται,
τὰ στοιχεῖα καὶ ὅλος ὁ κόσμος συνίστανται
καὶ πάντα τὰ κτίσματα ἐκτίσθησαν
μὲ ἕνα του λόγον
καὶ διαμένουσιν.
Οὗτος ὁ παντοδύναμος καὶ πανάγαθος Θεὸς
δὲν ἔχει ἀνάγκην
ἀπὸ τοιαύτας θυσίας,
οὐδὲ εὐφραίνεται
εἰς τὰς σφαγὰς τῶν ἀνευθύνων ζῴων,
τὰ ὁποῖα δὲν ἔπταισαν,
ἀλλὰ μόνον προστάσσει
νὰ φυλάττωμεν τὰς ἐντολάς του
ἀπαρασάλευτα».
Ταῦτα ἀκούσας
ὁ παράνομος βασιλεὺς
ἐθυμώθη πολὺ
καὶ ἔμεινεν ἄφωνος
ὥραν πολλήν·
ἔπειτα,
μὴ δυνάμενος νὰ ἐναντιωθῇ
εἰς τὰ λόγια αὐτῆς,
ἀπεκρίνατο·
«Ἄφες με νὰ τελειώσωμεν τὴν θυσίαν
καὶ τότε θέλομεν ἀκούσει
τοὺς λόγους σου καλύτερα».
Ἀφοῦ δὲ ἐτέλεσε
τὴν βδελυράν του πανήγυριν,
προστάσσει νὰ φέρουν τὴν Ἁγίαν
εἰς τὰ βασίλεια,
καὶ τότε λέγει πρὸς αὐτήν·
«Εἰπέ μας,
ποία εἶσαι
καὶ τίνες ἦσαν οἱ λόγοι,
τοὺς ὁποίους ἔλεγες πρὸς ἡμᾶς;»
Ἡ δὲ ἀπεκρίνατο·
«Ἐγὼ εἶμαι θυγάτηρ
τοῦ βασιλίσκου Κώνστα.
Καλοῦμαι Αἰκατερῖνα,
εἶμαι πεπαιδευμένη
εἰς ὅλας τὰς ἐπιστήμας τῶν γραμμάτων,
Ρητορικήν, Φιλοσοφίαν,
Γεωμετρίαν καὶ τὰς λοιπάς·
ἀλλὰ ταῦτα πάντα,
ὡς μάταια καὶ ἀνωφελῆ κατεφρόνησα
καὶ ἦλθον νὰ γίνω νύμφη
τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ,
ὅστις λέγει ταῦτα
διὰ τοῦ Προφήτου αὐτοῦ·
«Ἀπολῶ τὴν σοφίαν τῶν σοφῶν
καὶ τὴν σύνεσιν τῶν συνετῶν ἀθετήσω».
Ὁ δὲ βασιλεύς,
θαυμάζων τὴν σοφίαν αὐτῆς
καὶ βλέπων τόσον κάλλος καὶ ὡραιότητα,
ἐνόμισεν ὅτι δὲν ἦτο γεννημένη
εἰς τὴν γῆν
ἀπὸ γονεῖς θνητούς,
ἀλλὰ καμμία θεὰ
ἀπ’ ἐκείνας τὰς ὁποίας αὐτὸς ἐσέβετο
καὶ διελέγετο πρὸς αὐτὸν
μὲ σχῆμα ἀνθρώπινον.
Ἐπειδὴ λοιπὸν ὁ βασιλεὺς
ἐφανέρωσε τὴν γνώμην του ταύτην,
τοῦ ἀπεκρίθη ἡ μακαρία λέγουσα·
«Ἀληθῶς εἶπας, ὦ βασιλεῦ,
διότι ὀνομάζεις θεοὺς τοὺς δαίμονας,
οἵτινες σᾶς δεικνύουν
διάφορα φαντάσματα
καὶ πλανῶντες σᾶς παρακινοῦν
εἰς ἀσέλγειαν
καὶ ἑτέρας ἀτόπους ἐπιθυμίας.
Ἐγὼ δὲ εἶμαι γῆ καὶ πηλὸς
καὶ μὲ ἔπλασεν ὁ Θεὸς
εἰς μορφὴν τοιαύτην
καὶ μὲ ἐτίμησε
μὲ τὸ κατ’ εἰκόνα αὐτοῦ καὶ ὁμοίωσιν
καὶ ἀπὸ τοῦτο
πρέπει νὰ θαυμάζεται μάλιστα
ἡ σοφία τοῦ πλάσαντος,
ἐπειδὴ εἰς τόσον εὐτελῆ ὕλην τοῦ πηλοῦ
ἠδυνήθη νὰ δώσῃ
τόσην εὐμορφίαν
καὶ ὡραιότητα».
Εἰς ταῦτα
ἀπήντησεν ὁ βασιλεύς, λέγων·
«Μὴ λέγῃς κακὸν διὰ τοὺς θεούς,
οἵτινες ἔχουν δόξαν ἀθάνατον».
Καὶ ἡ Μάρτυς ἀνταπεκρίνατο·
«Ἐὰν θέλῃς νὰ ἀποτινάξῃς
ὀλίγον τὴν ἀχλὺν
καὶ τὸν σκοτισμὸν τῆς ἀπάτης,
θέλεις γνωρίσει
τὴν τῶν θεῶν σου εὐτέλειαν
καὶ θὰ καταταλάβῃς
τὸν ἀληθῆ Θεόν,
τοῦ ὁποίου τὸ θαυμάσιον Ὄνομα
μόνον λαλούμενον
ἢ καὶ ὁ Σταυρὸς αὐτοῦ
εἰς τὸν ἀέρα τυπούμενος,
διώκει τοὺς θεούς σου
καὶ ἀφανίζει αὐτοὺς
καὶ ἐὰν ὁρίζῃς,
θέλω σοῦ ἀποδείξει
φανερὰ τὴν ἀλήθειαν».
Ὁ δὲ βασιλεύς,
ἰδὼν τὴν ἐλευθερίαν τῆς Ἁγίας,
δὲν ἠθέλησε νὰ διαλεχθῶσι,
φοβούμενος
μήπως καὶ τὸν νικήσῃ
μὲ ἀποδείξεις
καὶ καταισχυνθῇ,
ἀλλ’ εἶπε ταῦτα προφασιζόμενος·
«Ἀπρεπὲς εἶναι
νὰ διαλέγεται ὁ βασιλεὺς
μὲ γυναῖκας,
θέλω ὅμως συνάξει
τοὺς σοφοὺς τῶν ρητόρων μου,
καὶ τότε θὰ καταλάβῃς
τὴν ἀσθένειαν τῶν προβλημάτων σου
καὶ γνωρίζουσα τὸ συμφέρον σου,
νὰ πιστεύσῃς
εἰς τὰ ἡμέτερα δόγματα».
Ταῦτα εἶπεν ὁ βασιλεὺς
καὶ προστάσσων
νὰ φυλάττωσιν ἀκριβῶς τὴν Μάρτυρα,
ἔστειλεν ἐπιστολὴν
εἰς ὅλας τὰς πόλεις
τῆς ἐξουσίας αὐτοῦ
περιέχουσαν ταῦτα·
«Ἐγὼ ὁ βασιλεὺς
χαιρετῶ ὅλους τοὺς σοφοὺς
καὶ τοὺς ρήτορας τῶν Ἑλλήνων
καὶ σᾶς παρακαλῶ
νὰ ἔλθετε πρός με ταχέως,
ἵνα ἐπικαλεσάμενοι τὸν σοφώτατον θεὸν Ἑρμῆν
καὶ διὰ τῆς ἐξόχου γνώσεώς σας
ἀποστομώσετε ἓν σοφώτατον γύναιον,
ὅπερ ἐνεφανίσθη τὰς ἡμέρας ταύτας
καὶ χλευάζει τοὺς μεγάλους θεούς,
ὀνομάζουσα τὰς πράξεις αὐτῶν
μύθους καὶ φλυαρήματα
καὶ οὕτω θέλετε δείξει τὴν πάτριόν σας σοφίαν,
νὰ θαυμαστωθῆτε εἰς τοὺς ἀνθρώπους
καὶ παρ’ ἐμοῦ νὰ λάβετε
πολλὰς ἀμοιβάς».
Συνήχθησαν λοιπὸν
οἱ ἐκλεκτότεροι καὶ σοφώτεροι ρήτορες,
τὸν ἀριθμὸν ἑκατὸν πεντήκοντα,
ὀξεῖς εἰς τὸ νοῆσαι
καὶ εἰς τὸ λαλεῖν ἱκανώτατοι,
πρὸς τοὺς ὁποίους
εἶπε ταῦτα ὁ βασιλεύς·
«Ἑτοιμασθῆτε ἐπιμελέστατα
νὰ ἀγωνισθῆτε ἀνδρείως
καὶ μὴ ἀμελήσητε,
θαρροῦντες ὅτι μὲ γυναῖκα
ἔχετε τὴν διάλεξιν·
ἀλλ’ ὥσπερ νὰ εἴχετε
ἀνταγωνιστὴν ἀνδρειότατον
καὶ τὸν σοφώτερον ρήτορα,
οὕτω βάλετε ὅλην τὴν σπουδὴν
καὶ δείξατε τὴν σοφίαν σας,
ὅτι καθὼς ἐγὼ ἀκριβῶς τὴν ἐγνώρισα,
ὑπερβαίνει εἰς τὴν σοφίαν
καὶ αὐτὸν τὸν θαυμάσιον Πλάτωνα.
Λοιπὸν παρακαλῶ σας,
ὥσπερ νὰ εἴχετε αὐτὸν ἐκεῖνον ἀνταγωνιστήν,
τόσην ἐπιμέλειαν καὶ προσοχὴν ἐπιδείξατε.
Ἐὰν νικήσητε,
θὰ σᾶς δώσω μεγάλα χαρίσματα·
ἂν δὲ ἡττηθῆτε,
θέλετε λάβει αἰσχύνην ἀνείκαστον
καὶ ἐπονείδιστον θάνατον».
Ταῦτα εἰπόντος τοῦ βασιλέως,
ἀπεκρίθη εἷς ρήτωρ,
ὁ τῶν ἄλλων ἐπιφανέστερος,
λέγων·
«Ἐὰν εἶναι καὶ ἡ φρονιμωτέρα γυνή,
ὦ βασιλεῦ,
καὶ ἡ φιλοσοφωτέρα,
δὲν θέλει δυνηθῆ
νὰ συζητήσῃ μεθ’ ἡμῶν·
πρόσταξον λοιπὸν νὰ ἔλθῃ
καὶ τότε θὰ ἴδῃς τὴν ἀλήθειαν».
Ἀκούσας ὁ βασιλεὺς
τὸν ρήτορα οὕτω καυχώμενον,
ἐνεπλήσθη ὅλος ἡδονῆς καὶ φαιδρότητος,
ἐλπίζων ὁ μάταιος
νὰ νικήσῃ ἡ θρασεῖα καὶ ἀκόλαστος γλῶσσα
τὴν τῆς φιλοσοφίας καὶ Χάριτος θείας γέμουσαν.
Λοιπὸν κελεύει
νὰ φέρουν τὴν Μάρτυρα,
ἦσαν δὲ συνηγμένοι
πλῆθος πολὺ
εἰς τὸ θέατρον,
νὰ ἴδουν τὸ ἀποβησόμενον.
Ἀλλὰ πρὶν φθάσουν οἱ ἀπεσταλμένοι
εἰς τὴν Ἁγίαν,
ἦλθεν οὐρανόθεν
Μιχαὴλ ὁ Ἀρχάγγελος
καὶ λέγει πρὸς αὐτήν·
«Μὴ φοβοῦ ἡ παῖς τοῦ Κυρίου.
Διότι ἰδοὺ ὁ Κύριος
θέλει σοῦ δώσει σοφίαν
εἰς τὴν σοφίαν σου,
νὰ νικήσῃς
τοὺς ἑκατὸν πεντήκοντα ρήτορας
καὶ ὄχι μόνον αὐτοί,
ἀλλὰ καὶ ἄλλοι πολλοὶ
θὰ πιστεύσωσι διὰ σοῦ,
ἵνα λάβητε πάντες
τοῦ Μαρτυρίου τὸν στέφανον».
Λαβόντες λοιπὸν τὴν Ἁγίαν οἱ ἀπεσταλμένοι
ἐπῆγαν εἰς τὰ βασίλεια
καὶ εὐθὺς
ὁ ὑπερήφανος ἐκεῖνος ρήτωρ
εἶπε ταῦτα
μὲ σοβαρὸν πρόσωπον φθεγγόμενος·
«Σὺ εἶσαι,
ἥτις ὑβρίζεις τοὺς θεούς μας
τοσοῦτον ἀναίσχυντα;»
Ἡ δὲ Ἁγία
ἀπεκρίθη πρὸς αὐτὸν
μὲ πραότητα·
«Ἐγὼ εἶμαι,
πλὴν οὐχὶ ἀναισχύντως,
καθὼς εἶπες,
καὶ τολμηρῶς,
ἀλλὰ ἠπίως καὶ φιλαλήθως μάλιστα».
Λέγει ὁ ρήτωρ·
«Ἐνῷ οἱ μεγάλοι ποιηταὶ
τοὺς ὀνομάζουσιν ὑψηλούς,
σύ, ἥτις ἐδοκίμασες τὴν σοφίαν αὐτῶν
καὶ ἐκοινώνησες τόσης γλυκύτητος,
τολμᾷς καὶ κινεῖς κατ’ αὐτῶν τὴν γλῶσσαν
μὲ τόσην θρασύτητα;»
Ἡ δὲ ἀπεκρίνατο·
«Τὴν μὲν σοφίαν
δωρεὰν ἔχω ἀπὸ τὸν Θεόν μου,
ὅστις εἶναι ἡ Σοφία καὶ ἡ Ζωή,
ὁ δὲ φοβούμενος αὐτὸν
καὶ φυλάττων τὰ θεῖα αὐτοῦ προστάγματα
εἶναι ὄντως φιλόσοφος·
τὰ ἔργα ὅμως τῶν θεῶν σας
καὶ αἱ περὶ αὐτῶν διηγήσεις
εἶναι ἄξια ψόγου,
πλήρη ἀπάτης καὶ καταγέλαστα·
πλὴν εἰπέ μας,
πῶς καὶ ποῖος
ἀπὸ τοὺς μεγάλους σου ποιητὰς
ἐπωνόμασεν αὐτοὺς θεούς;»
Ὁ δὲ ρήτωρ εἶπε·
«Πρῶτον μὲν ὁ σοφώτατος Ὅμηρος,
ἐπευχόμενος πρὸς τὸν Δία λέγει·
«Ζεῦ κύδιστε, μέγιστε»
καὶ ἀθάνατοι θεοὶ ἄλλοι.
Καὶ ὁ περίβλεπτος Ὀρφεὺς
εἰς τὴν θεογονίαν αὐτοῦ λέγει ταῦτα,
εὐχαριστῶν τὸν Ἀπόλλωνα·
«Ὦ ἄνα, Λητοῦς υἱὲ ἑκατηβόλε,
Φοῖβε κραταιέ, πανδερκές,
θνητοῖς καὶ ἀθανάτοισιν ἀνάσσων.
Ἡέλιε χρυσέοισιν ἀειρόμενε πτερύγεσιν».
Οὕτω λοιπὸν
οἱ πρῶτοι τῶν ποιητῶν καὶ κράτιστοι
ἐτίμων αὐτοὺς
καὶ τοὺς ἐκάλουν θεοὺς ἀθανάτους.
Μὴ ἀπατᾶσαι λοιπόν,
σὺ ἡ πάνσοφος,
νὰ προσκυνῇς τὸν Ἐσταυρωμένον,
τὸν ὁποῖον οὐδεὶς ποιητὴς Θεὸν ὠνόμασεν».
Εἰς τοὺς λόγους τούτους τοῦ ρήτορος
ἀπεκρίθη ἡ Ἁγία λέγουσα·
«Αὐτὸς ὁ Ὅμηρος
λέγει πάλιν εἰς ἄλλον τόπον
διὰ τὸν μέγιστόν σου θεὸν Δία,
ὅτι εἶναι ψεύστης, ἀπατεών,
πανοῦργος καὶ σκολιώτατος,
καὶ ὅτι ἤθελαν νὰ τὸν δέσουν
ἡ Ἥρα, ὁ Ποσειδῶν καὶ ἡ Ἀθηνᾶ,
ἐὰν δὲν ἔφευγε νὰ κρυφθῇ·
ὁμοίως φαίνονται καὶ ἄλλα ὅμοια
εἰς καταφρόνησιν τῶν θεῶν σας.
Ἐπειδὴ δὲ τὸν Ἐσταυρωμένον εἶπες,
ὅτι δὲν τὸν λέγει τις παλαιὸς διδάσκαλος,
οὔτε τὸν ὁμολογεῖ Θεόν,
ἔπρεπε νὰ μὴ περιεργαζώμεθα,
οὔτε νὰ πολυπραγμονῶμεν περὶ αὐτοῦ,
ὅστις εἶναι Θεὸς ἀληθὴς οὐρανοῦ καὶ γῆς,
θαλάσσης, ἡλίου, σελήνης
καὶ πάσης κτίσεως
καὶ παντὸς τοῦ ἀνθρωπίνου γένους Δημιουργός,
ἀκατάληπτος, ἀδιανόητος,
ἀνεξιχνίαστός τε καὶ ἄρρητος.
Ἀλλὰ πρὸς ἀληθεστέραν πίστωσιν,
ἄκουσον,
τί λέγει περὶ αὐτοῦ
ἡ σοφωτάτη Σίβυλλά σας,
μαρτυροῦσα αὐτοῦ τὴν ἔνθεον Σάρκωσιν
καὶ τὴν σωτήριον Σταύρωσιν·
«Ὀψέποτέ τις
ἐπὶ τὴν πολυσχιδῆ ταύτην ἐλάσειε γῆν
καὶ δίχα σφάλματος γενήσεται Σάρξ·
ἀκαμάτοις δὲ θεότητος ὅροις ἀνιάτων παθῶν λύσει φθοράν.
Καὶ τούτῳ φθόνος γενήσεται
ἐξ ἀπίστου λαοῦ
καὶ εἰς ὕψος κρεμασθήσεται,
ὡς θανάτου κατάδικος».
Ἄκουσον δὲ
καὶ τὸν ἀψευδῆ σου Ἀπόλλωνα,
ὅτι καὶ χωρὶς νὰ θέλῃ
ὡμολόγησε τὸν Χριστὸν Θεὸν ἀπαθῆ,
βιαζόμενος ὑπὸ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ·
«Εἷς με, φησι,
βιάζεται οὐράνιος,
ὅς ἐστι φῶς τριλαμπές.
Ὁ δὲ παθὼν Θεός ἐστι.
Καὶ οὐ Θεότης πάθεν αὐτή.
Ἄμφω γὰρ βροτόσωμος καὶ ἄμβροτος.
Αὐτὸς ἤδη Θεὸς καὶ Ἀνήρ.
Πάντα φέρων ἐκ θνητῆς,
Σταυρόν, ὕβριν, ταφήν»
καὶ τὰ λοιπά.
Ταῦτα εἶπεν ὁ Ἀπόλλων
διὰ τὸν ὄντως Θεόν,
ὁ ὁποῖος εἶναι συνάναρχος
καὶ συναΐδιος μὲ τὸν γεγενηκότα,
ἀρχὴ καὶ ρίζα
καὶ πηγὴ τῶν ἀγαθῶν ἁπάντων».
«Ὁ ἀληθὴς οὗτος Θεός,
συνέχισε λέγουσα ἡ Ἁγία,
ἐδημιούργησε τὸν κόσμον
ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι,
καὶ διακρατεῖ καὶ συνέχει αὐτόν.
Ὁμοούσιος δὲ ὑπάρχων τῷ Πατρί,
γέγονεν ἄνθρωπος δι’ ἡμᾶς
καὶ περιεπάτει τὴν γῆν,
νουθετῶν, διδάσκων
καὶ πάντα πραγματευόμενος δι’ ἡμᾶς.
Εἶτα καὶ θάνατον καταδέχεται
δι’ἡμᾶς τοὺς ἀγνώμονας,
διὰ νὰ λύσῃ τὴν πρώτην καταδίκην,
νὰ λάβωμεν
τὴν ἀρχαίαν ἀπόλαυσιν
καὶ μακαριότητα
καὶ οὕτως
ἀνοίγονται πάλιν εἰς ἡμᾶς
αἱ πύλαι τοῦ Παραδείσου,
τὰς ὁποίας κακῶς ἀπεκλείσαμεν·
καὶ ἀναστὰς τριήμερος
ἀνῆλθεν εἰς οὐρανούς,
ὅθεν καὶ κατῆλθεν.
Ἀπέστειλεν εἰς τοὺς Μαθητὰς
τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον,
τοὺς ὁποίους ἔπεμψεν
εἰς ὅλον τὸν κόσμον
καὶ ἐκήρυξαν αὐτοῦ τὴν Θεότητα,
διὰ νὰ λυτρώσουν τὰς ψυχὰς
ἀπὸ τὴν πλάνην τῆς ἀπιστίας·
ταῦτα πρέπει καὶ σὺ νὰ πιστεύσῃς,
φιλόσοφε,
νὰ γνωρίσῃς τὸν ἀληθῆ Θεόν,
νὰ γίνῃς δοῦλος του,
ἐὰν ποθῇς τὸ συμφέρον σου,
ὅστις εἶναι ἐλεήμων καὶ εὔσπλαγχνος
καὶ προσκαλεῖται τοὺς ἁμαρτήσαντας λέγων·
«Δεῦτε πρός με
πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι,
κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς».
Πίστευσον λοιπὸν
κἂν τοὺς ποιητὰς καὶ θεούς σας,
τοῦ Πλάτωνος, λέγω,
Ὀρφέως τε καὶ Ἀπόλλωνος,
οἱ ὁποῖοι καθαρὰ καὶ σαφέστατα,
εἰ καὶ ἄκοντες,
Θεὸν αὐτὸν ὡμολόγησαν,
τὸ ὁποῖον αὐτὸς
ὁ παντοδύναμος καὶ ἀληθὴς Θεὸς ᾠκονόμησε,
διὰ νὰ μὴ ἔχετε εἰς τοῦτο
καμμίαν πρόφασιν».
Αὐτὰ καὶ ἕτερα πλείονα λέγουσα
ἡ πάνσοφος καὶ πάγκαλος ρήτωρ
(τὰ ὁποῖα ἀφήνω διὰ βραχύτητα)
κατέπληξε τὸν φιλόσοφον,
ὅστις ἔμεινεν ἄφωνος
καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ λαλήσῃ τὸ σύνολον.
Ὁ δὲ βασιλεύς,
ἰδὼν αὐτὸν οὕτως ἡττηθέντα καὶ καταπλαγέντα,
προσέταξε τοὺς ἐπιλοίπους
νὰ διαλεχθοῦν μὲ τὴν Μάρτυρα.
Οἱ δὲ παραιτοῦνται τοῦ ἀγῶνος λέγοντες·
«Δὲν δυνάμεθα νὰ ἀντισταθῶμεν εἰς τὴν ἀλήθειαν,
βλέποντες μάλιστα νενικημένον τὸν προεστῶτα μας».
Τότε ὁ βασιλεὺς θυμωθεὶς
προστάσσει νὰ ἄψουν πυρκαϊὰν
εἰς τὸ μέσον τῆς πόλεως,
νὰ καύσουν τοὺς ρήτορας,
οἵτινες ἀκούσαντες τὴν ἀπόφασιν
ἔπεσον εἰς τοὺς πόδας τῆς Ἁγίας
δεόμενοι νὰ τοὺς συγχωρήσῃ ὁ Κύριος
ὅσα ἐν ἀγνοίᾳ ἡμάρτησαν
καὶ νὰ ἀξιωθοῦν τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος
καὶ τῆς δωρεᾶς τοῦ Παναγίου Πνεύματος.
Ἡ δὲ Ἁγία,
ἐμπλησθεῖσα ἡδονῆς καὶ ἀγαλλιάσεως,
εἶπε πρὸς αὐτούς·
«Ὄντως μακάριοι καὶ καλότυχοι εἶσθε,
ὅτι τὸ σκότος ἀφήκατε
καὶ εἰς τὸ φῶς τῆς ἀληθείας ἠκολουθήσατε
καὶ φθειρόμενον ἐπὶ γῆς βασιλέα καταλιπόντες,
προσήλθετε εἰς τὸν ἄφθαρτον καὶ οὐράνιον.
Μὴ ἔχετε ἀμφιβολίαν εἰς τοῦτο,
διότι τὸ πῦρ,
διὰ τοῦ ὁποίου σᾶς φοβερίζουν οἱ ἀσεβεῖς,
θέλει σᾶς γίνει Βάπτισμα
καὶ κλῖμαξ οὐράνιος,
νὰ καθαρίσῃ πᾶσαν κηλῖδα καὶ ρύπον
ψυχῆς τε καὶ σώματος
καὶ ὡς ἀστέρας φαεινοὺς
νὰ σᾶς ὑπάγῃ εἰς τὸν Βασιλέα ἐκεῖνον,
νὰ σᾶς κάμῃ φίλους ἠγαπημένους του».
Ταῦτα λέγουσα ἡ Ἁγία
παρεκίνησεν αὐτοὺς μὲ τοιαύτας ἐλπίδας
καὶ τοὺς ἐσφράγισεν ὅλους
ἕνα ἕκαστον χωριστὰ
μὲ τὸ σημεῖον τοῦ Τιμίου Σταυροῦ
εἰς τὸ μέτωπον
καὶ μετ’ εὐχαριστίας καὶ ἀγαλλιάσεως
ἀπέστειλεν αὐτοὺς εἰς τὸ Μαρτύριον.
Ἔρριψαν δὲ οἱ στρατιῶται αὐτοὺς
εἰς τὴν πυρὰν χαίροντας
τῇ 17η τοῦ Νοεμβρίου μηνός.
Τὸ δὲ ἑσπέρας
ἐπῆγαν τινὲς εὐσεβεῖς καὶ φιλόχριστοι
νὰ συνάξουν τὰ λείψανα,
καὶ εὗρον αὐτὰ
ὅλα σῷα καὶ ἀκέραια
καὶ μήτε θρὶξ
ὑπὸ τοῦ πυρὸς κατεκαύθη.
Τοῦτο πρῶτον σημεῖον
τῆς πρὸς Θεὸν αὐτῶν φιλίας καὶ οἰκειώσεως.
Εὐχαριστήσαντες λοιπὸν τὸν Θεὸν πρεπόντως
καὶ ἐπιστρέψαντες πολλοὺς
πρὸς ἐπίγνωσιν τῆς ἀληθείας
μὲ τὴν θαυματουργίαν ταύτην,
λαμπρῶς αὐτὰ καὶ ὁσίως
εἰς τόπον ἁρμόδιον ἐνεταφίασαν.
Ὁ δὲ βασιλεὺς
εἶχεν ὅλην του τὴν φροντίδα
εἰς τὴν Ἁγίαν
καὶ μὴ δυνάμενος
μὲ συλλογισμοὺς φιλοσοφίας
νὰ νικήσῃ αὐτήν,
ἐπεχείρει μὲ κολακείας καὶ πανουργεύματα
νὰ ἐπιτύχῃ τοῦτο λέγων·
«Ὑπάκουσόν μου, καλὴ θύγατερ,
ὅτι ὡς φιλόστοργος πατήρ σου σὲ συμβουλεύω
νὰ προσκυνήσῃς τοὺς μεγάλους θεούς,
καὶ μάλιστα τὸν μουσικὸν Ἑρμῆν,
ὅστις σὲ ἐστόλισε
μὲ τοσαῦτα τῆς φιλοσοφίας χαρίσματα,
καὶ θέλω σοῦ δώσει
(μάρτυρες οἱ θεοὶ πάντες)
τὸ ἥμισυ μέρος τῆς ἐξουσίας μου,
νὰ κατοικῇς μετ’ ἐμοῦ εἰς τὰ βασίλεια».
Ἡ δὲ Ἁγία,
ὡς μεγαλόφρων ὅπου ἦτο
καὶ φρόνιμος,
ἠννόησε τὴν γνώμην αὐτοῦ
καὶ τὰ τῆς πανουργίας σοφίσματα
καὶ τοῦ λέγει·
«Ξεσκέπασε, ὦ βασιλεῦ,
τὴν σκηνὴν
καὶ μὴ ὑποκρίνεσαι
τὸ δολερὸν τῆς ἀλώπεκος,
ὅτι ἐγώ,
καθὼς σοῦ εἶπον τὸ πρότερον,
εἶμαι Χριστιανὴ
καὶ ἦλθον νὰ γίνω νύμφη τοῦ Χριστοῦ,
τὸν ὁποῖον μόνον ἔχω Νυμφίον καὶ σύμβουλον,
στολὴν καὶ κόσμον τῆς παρθενίας μου
καὶ ποθῶ τὸ μαρτύριον περισσότερον
ἀπὸ πᾶσαν βασιλικὴν ἁλουργίδα καὶ στέφανον».
Ὁ δὲ βασιλεὺς πάλιν,
προσποιούμενος ὅτι φροντίζει
διὰ τὸ συμφέρον της,
ἀπεκρίνατο·
«Μὴ μὲ ἀναγκάσῃς νὰ ὑβρίσω
παρὰ τὴν θέλησίν μου
τὴν ἀξίαν σου».
Καὶ ἡ Μάρτυς·
«Κάμε ὅ,τι θέλεις,
διότι μὲ τὴν πρόσκαιρον αὐτὴν ἀτιμίαν
θέλεις μοῦ προξενήσει
δόξαν ἀληθῆ καὶ ἀθάνατον
καὶ θέλει πιστεύσει
καὶ πολὺ πλῆθος ἀνθρώπων
εἰς τὸν Χριστόν μου
καὶ ἐξόχως τοῦ παλατίου σου,
νὰ μὲ προπέμψωσι καὶ αὐτοὶ
πρὸς τὰς ἱερὰς ἐκείνας Μονὰς
μὲ δόξαν πολλὴν καὶ μεγαλοπρέπειαν».
Ταῦτα μὲν εἶπεν ἡ Ἁγία·
ὁ δὲ Θεὸς ἐπένευσεν ἄνωθεν
καὶ ἐτελειώθη ταύτης ἡ πρόρρησις.
Διότι προστάσσει εὐθὺς ὁ βασιλεὺς
νὰ τῆς ἐκβάλουν
τὴν βασιλικὴν πορφύραν,
καὶ νὰ τὴν δέρουν μὲ νεῦρα βοῶν ἀνηλεῶς.
Τούτου δὲ γενομένου
κατὰ τὴν πρόσταξιν,
ἔδερον τὴν Μάρτυρα
ἐπὶ ὥρας δύο δυνατὰ
εἰς τὴν κοιλίαν
καὶ εἰς τὴν ράχιν ὁμοῦ τοσοῦτον,
ἕως οὗ κατεξέσχισαν
ἅπαν τὸ παρθενικὸν ἐκεῖνο σῶμα,
καὶ γέγονεν ὅλον ἄσχημον ἀπὸ τὰς πληγάς,
τὸ πρῴην ὡραῖον καὶ πάγκαλον·
καὶ τὰ μὲν αἵματα
ἔτρεχον κρουνηδὸν
καὶ ἐκκοκίνισε τὸ ἔδαφος,
ἡ δὲ Ἁγία ἵστατο
μὲ τόσην ἀνδρείαν καὶ γενναιότητα,
ὥστε οἱ ὁρῶντες ἐθαύμαζον.
Τὸ δὲ ἑσπέρας
τὸ ἀνήμερον ἐκεῖνο θηρίον
ἐκέλευσε νὰ τὴν φυλακίσουν
καὶ νὰ μὴ τῆς δώσουν
βρῶσιν ἢ πόσιν τινὰ
ἕως ἡμέρας δώδεκα,
νὰ συλλογισθῇ
μὲ ποῖον τρόπον κολάσεως
νὰ τὴν θανατώσῃ.
Ἡ δὲ Φαυστῖνα,
ἡ τοῦ βασιλέως ὁμόζυγος,
εἶχε πόθον πολὺν
νὰ γνωρισθῇ μὲ τὴν Ἁγίαν,
διότι τὴν ἠγάπησε πολύ,
ἀκούσασα τὰς ἀρετὰς αὐτῆς
καὶ τὰ ἀνδραγαθήματα
καὶ μάλιστα ἀπὸ ἕν ὄνειρον,
ὅπερ εἶδεν ἐκείνας τὰς ἡμέρας,
καθὼς κατόπιν θὰ εἴπωμεν.
Ὅθεν ἐτρώθη τὴν καρδίαν τοσοῦτον
εἰς τὴν ἀγάπην της,
ὥστε δὲν ἠδύνατο νὰ κοιμηθῇ
ἂν δὲν τὴν ἔβλεπεν.
Εὑροῦσα δὲ εὐκαιρίαν,
ὅταν ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς ἀπὸ τὴν πόλιν
δι’ ἀναγκαίαν ὑπόθεσιν
καὶ ἔκαμεν εἴς τι χωρίον ὀλίγας ἡμέρας,
ἀπεφάσισε νὰ πραγματοποιήσῃ τὸ ποθούμενον.
Ἦτο δὲ τότε εἷς μέγας ἄρχων δυνατός,
στρατοπεδάρχης τὴν ἀξίαν,
φίλος μεγάλος τοῦ βασιλέως,
Πορφυρίων ὀνομαζόμενος,
ἄνθρωπος πιστὸς καὶ καλόγνωμος.
Εἰς τοῦτον ὡμολόγησεν ἡ αὐγούστα
τὴν γνώμην της μυστικά,
ταῦτα λέγουσα·
«Τὴν παρελθοῦσαν νύκτα
εἶδον εἰς τὸ ὅραμά μου τὴν Αἰκατερῖναν,
ἥτις ἐκάθητο ἐν μέσῳ
πολλῶν νέων καὶ παρθένων ὡραίων,
ἐνδεδυμένων στολὴν λευκήν,
καὶ τόση λάμψις
ἐξήρχετο ἀπὸ τὸ πρόσωπόν της,
ὥστε δὲν ἠδυνάμην νὰ τὴν βλέπω,
αὐτὴ δὲ μὲ ἐκάθισε πλησίον της
καὶ μοῦ ἔβαλεν εἰς τὴν κεφαλὴν
χρυσὸν στέφανον λέγουσα·
«Ὁ Δεσπότης Χριστὸς
σοῦ στέλλει τοῦτον τὸν στέφανον»·
ὅθεν ἔχω τόσον πόθον νὰ τὴν ἴδω
καὶ δὲν εὑρίσκω ἀνάπαυσιν.
Λοιπὸν παρακαλῶ σε,
νὰ κάμῃς τρόπον κρυφίως,
νὰ τῂν ἰδῶ».
Ὁ δὲ Πορφυρίων ἀπεκρίθη λέγων·
«Ἐγὼ νὰ πληρώσω τὸν πόθον σου,
δέσποινα».
Ἀφοῦ λοιπὸν ἐνύκτωσεν,
ἔλαβεν ὁ Πορφυρίων
διακοσίους στρατιώτας
καὶ ἐπῆγαν εἰς τὴν φυλακὴν
μὲ τὴν βασίλισσαν,
ἔδωκαν δὲ τοῦ δεσμοφύλακος χρήματα
καὶ ἤνοιξε τὰς θύρας.
Ἀφοῦ δὲ εἰσῆλθον εἰς τὴν φυλακὴν
καὶ εἶδεν ἡ αὐγούστα
τὴν ποθεινὴν ἐκείνην ὄψιν τῆς Μάρτυρος
καὶ τὴν ἐπανθοῦσαν εἰς αὐτὴν θείαν Χάριν,
καταπλαγεῖσα ἀπὸ τὴν ἀνθηρὰν ἀκτῖνα
τοῦ βασιλικοῦ ἐκείνου προσώπου,
πίπτει ταχέως πρὸς τοὺς πόδας αὐτῆς,
μετὰ δακρύων τοιαῦτα λέγουσα·
«Τώρα εἶμαι καλότυχος
καὶ μακαρία βασίλισσα,
διότι σὲ ἀπήλαυσα.
Ἐγὼ ὑπὲρ φύσιν ἐπόθουν
νὰ ἴδω τὸ βασιλικόν σου πρόσωπον
καὶ ἐδίψων ὡς ἔλαφος
νὰ ἀκούσω τὴν μελίρρυτον γλῶσσάν σου
καὶ τώρα ὅπου ἠξιώθην τῆς ἐφέσεως,
δὲν θέλω λυπηθῆ
ἐὰν στερηθῶ τὴν ζωὴν
καὶ τὴν βασιλείαν μου.
Εὐφραίνομαι τὴν καρδίαν καὶ τὴν ψυχήν,
ὑποδεχομένη τοσοῦτον γλυκεῖαν αὐγὴν
ἀπὸ τὴν ὡραίαν σου ὅρασιν.
Μακαρία σὺ καὶ ζηλευτή,
ὅτι εἰς τοιοῦτον Δεσπότην προσεκολλήθης,
ἀπὸ τὸν ὁποῖον λαμβάνεις
τόσας δωρεὰς καὶ χαρίσματα».
Ἡ δὲ Ἁγία ἀπεκρίθη, λέγουσα·
«Μακαρία εἶσαι καὶ σύ, ὦ βασίλισσα,
διότι βλέπω τὸν στέφανον,
τὸν ὁποῖον βάλλουν
εἰς τὴν κορυφήν σου
οἱ Ἅγιοι Ἄγγελοι
καὶ τὸν ὁποῖον θέλεις λάβει
μετὰ τὴν τρίτην ἡμέραν
δί’ ὀλίγην τιμωρίαν
ὅπου θὰ ὑπομείνῃς
καὶ θὰ ὑπάγῃς
πρὸς τὸν ἀληθῇ Βασιλέα,
νὰ βασιλεύῃς αἰώνια».
Ἡ δὲ εἶπε πρὸς αὐτήν·
«Φοβοῦμαι τὰς βασάνους
καὶ τὸν ὁμόζυγον,
ὅτι εἶναι πολλὰ σκληρὸς
καὶ ἀπάνθρωπος».
Λέγει πρὸς αὐτὴν ἡ Ἁγία·
«Ἔχε θάρρος,
διότι θέλεις ἔχει
εἰς τὴν καρδίαν σου
τὸν Χριστὸν βοηθοῦντά σοι,
νὰ μὴ σοῦ ἐγγίσῃ καμμία βάσανος,
μόνον ὀλίγον
θέλει πονέσει τὸ σῶμα σου
ἐδῶ προσκαίρως,
ἐκεῖ ὅμως θὰ χαίρῃς
καὶ θὰ ἀναπαύεσαι αἰώνια».
Καθὼς ἔλεγε ταῦτα ἡ Ἁγία,
τὴν ἠρώτησεν ὁ Πορφυρίων λέγων·
«Τί ἀγαθὸν χαρίζει ὁ Χριστὸς
εἰς ὅσους εἰς αὐτὸν πιστεύουσι;
διότι βούλομαι
νὰ γίνω καὶ ἐγὼ στρατιώτης του».
Ἀποκρίνεται ἡ Μάρτυς·
«Δὲν ἀνέγνωσες ποτὲ
καμμίαν γραφὴν τῶν Χριστιανῶν
οὔτε ἤκουσες;»
Καὶ ὁ Πορφυρίων·
«Ἀπὸ παιδίον
ἤμην εἰς τοὺς πολέμους ἀσχολούμενος
καὶ δὲν ἐφρόντιζα
δι’ ἄλλα πράγματα».
Λέγει πρὸς αὐτὸν ἡ Ἁγία·
«Δὲν δύναται γλῶσσα
νὰ διηγηθῇ τὰ ἀγαθά,
ὅσα ὁ πανάγαθος
καὶ φιλάνθρωπος Θεὸς ἡτοίμασε
διὰ τοὺς ἀγαπῶντας αὐτὸν
καὶ φυλάττοντας
τὰ θεῖα αὐτοῦ προστάγματα».
Τότε ὁ Πορφυρίων,
χαρᾶς ἀπείρου πλησθείς,
πιστεύει εἰς τὸν Χριστὸν
μὲ τοὺς διακοσίους στρατιώτας
καὶ τὴν βασίλισσαν
καὶ ἀσπασάμενοι ἅπαντες
μετ’ εὐλαβείας
τὴν Μάρτυρα
ἀνεχώρησαν.
Ὁ δὲ φιλάνθρωπος καὶ ἐλεήμων Χριστὸς
δὲν ἀφῆκε τὴν Ἁγίαν ἀνεπιμέλητον
τοσαύτας ἡμέρας,
ἀλλ’ ὡς φιλόστοργος πατὴρ
ἔδειξε πρὸς αὐτὴν κηδεμονίαν τὴν πρέπουσαν
καὶ ἔστελλε πρὸς αὐτὴν τροφὴν
μὲ μίαν περιστερὰν
καθ’ ἑκάστην·
ἔπειτα καὶ αὐτὸς ἐκεῖνος
ὁ καλὸς ἀγωνοθέτης
ἦλθε νὰ τὴν ἐπισκεφθῇ
μὲ δόξαν πολλὴν
καὶ μὲ ὅλα τὰ οὐράνια τάγματα
καὶ ἐνεδυνάμωσε τὴν καρτερίαν αὐτῆς περισσότερον
καὶ τῆς ἔδωσε θάρρος,
λέγων πρὸς αὐτήν·
«Μὴ δειλειάσῃς,
ἀγαπημένη μου θύγατερ,
ὅτι ἐγὼ εἶμαι μετὰ σοῦ
καὶ δὲν θέλει σοῦ ἐγγίσει καμμία βάσανος,
ἀλλὰ μὲ τὴν ὑπομονήν σου
θὰ ἐπιστρέψῃς πολλοὺς
εἰς τὸ ὄνομά μου,
νὰ ἀξιωθῇς πολλοὺς στεφάνους
καὶ τρόπαια».
Ταῦτα εἶπε πρὸς τὴν Ἁγίαν
τὴν τελευταίαν νύκτα ὁ Κύριος
καὶ τὸ πρωΐ,
καθήσας ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τοῦ βήματος,
προστάσσει νὰ φέρουν τὴν Μάρτυρα,
ἥτις εἰσῆλθεν εἰς τὰ βασίλεια
μετὰ τῶν πνευματικῶν χαρίτων
καὶ τῆς γλυκείας ἐκείνης φαιδρότητος,
ὥστε καὶ οἱ παρόντες περιέλαμψαν
ἀπὸ τὴν αἴγλην τῆς ὡραιότητος αὐτῆς,
ἀλλὰ καὶ ὁ βασιλεὺς ἐξεπλάγη δεινῶς,
νομίζων ὅτι κάποιος ἀπὸ τὴν φρουρὰν
θὰ τῆς ἔδιδε τροφὴν
καὶ δι’ αὐτὸ
δὲν ἀδυνάτισε τόσας ἡμέρας,
οὔτε τὸ παράπαν ἀσχήμησεν,
ἐσκέπτετο δὲ
νὰ κακοποιήσῃ τοὺς φύλακας.
Ἡ δὲ Ἁγία,
διὰ νὰ μὴ κολασθοῦν οἱ ἀνεύθυνοι,
ὡμολόγησε τὴν ἀλήθειαν, λέγουσα·
«Εἰς ἐμέ, βασιλεῦ,
οὐδεὶς ἄνθρωπος ἔδωσε τροφήν τινα,
ἀλλὰ μὲ ἔτρεφεν
ὁ Δεσπότης μου Χριστός,
ὅστις φροντίζει
διὰ τοὺς δούλους αὐτοῦ».
Θαυμάξων λοιπὸν ὁ βασιλεὺς
εἰς τοιοῦτον κάλλος,
ἠθέλησε νὰ τὴν δοκιμάσῃ πάλιν
μὲ κολακείαν καὶ ὑπουλότητα,
λέγων ταῦτα·
«Εἰς σὲ πρέπει τὸ βασίλειον,
θύγατερ, ἡλιόμορφε κόρη,
ἥτις ὑπερβαίνεις τὴν Ἀφροδίτην
εἰς τὴν εὐπρέπειαν.
Ἐλθὲ λοιπὸν
καὶ θυσίασον εἰς τοὺς θεούς,
νὰ γίνῃς βασίλισσα
καὶ νὰ διέλθῃς μετ’ ἐμοῦ,
ζωὴν πανευφρόσυνον
καὶ μὴ θελήσῃς, σὲ παρακαλῶ,
νὰ ἀπολεσθῇ ἡ τοσαύτη ὡραιότης σου
μὲ κολαστήρια».
Λέγει πρὸς αὐτὸν ἡ Ἁγία·
«Ἐγὼ εἶμαι γῆ καὶ πηλός,
πᾶσα δὲ ὡραιότης ὡς ἄνθος μαραίνεται
καὶ ὡς ὄνειρον ἀφανίζεται
εἴτε ἀπὸ ὀλίγην ἀσθένειαν
ἢ ἀπὸ γῆρας
ἢ μετὰ θάνατον.
Λοιπὸν μὴ σὲ μέλῃ
διὰ τὸ κάλλος μου».
Ἐνῷ δὲ ταῦτα διελέγετο
ἡ Ἁγία μὲ τὸν βασιλέα,
ἔπαρχός τις, Χουρσασαδὲν ὀνόματι,
ὀξὺς εἰς ὀργὴν
καὶ εἰς τιμωρίαν εὐμήχανος,
θέλων νὰ δείξῃ
πρὸς τὸν βασιλέα
ἀγάπην καὶ εὔνοιαν,
συλλογιζόμενος ὀλίγον κατὰ διάνοιαν,
εἶπε ταῦτα·
«Ἐγώ, βασιλεῦ,
εὗρον μίαν μηχανήν,
μὲ τὴν ὁποίαν
ἢ θὰ νικήσῃς τὴν κόρην
ἢ θὰ λάβῃ πολυώδυνον θάνατον.
Πρόσταξον νὰ κάμουν
τέσσαρας ξυλίνους τροχοὺς
εἰς μίαν περόνην,
εἰς τοὺς ὁποίους
νὰ καρφώσουν γύρωθεν ξυράφια
καὶ ἄλλα σίδηρα κοπτερὰ καὶ ὀξύτατα.
Οἱ δύο νὰ γυρίζουσι δεξιὰ
καὶ ἄλλοι δύο ἀριστερά.
Εἰς τὸ μέσον αὐτῶν
ἂς βάλωσιν αὐτὴν δεδεμένην
καὶ οὕτω γυρίζοντες οἱ τροχοὶ
νὰ καταξεσχίσουν τὰς σάρκας της·
καὶ πρῶτον μὲν
ἂς γυρίσουν τοὺς τροχούς,
μήπως καὶ φοβηθῇ
τὸ σκληρὸν τοῦτο μηχάνημα,
καὶ τελέσῃ τὸ προστασσόμενον,
εἰ δὲ ἂς λάβῃ ἐλεεινὸν θάνατον».
Ἡ βουλὴ αὕτη τοῦ ἐπάρχου
ἤρεσεν εἰς τὸν βασιλέα,
ὅθεν προσέταξε νὰ πράξουν ὡς ἄνωθεν.
Εἰς τρεῖς ἡμέρας
ἡτοιμάσθη τὸ δεινὸν τοῦτο κολαστήριον
καὶ φέροντες τὴν Ἁγίαν εἰς αὐτὸ
ἐγύρισαν μὲ βίαν πολλὴν τοὺς τροχοὺς
διὰ νὰ τὴν ἐκφοβίσουν,
λέγει δὲ εἰς τὴν Ἁγίαν ὁ βασιλεύς·
«Βλέπεις;
εἰς αὐτὸ τὸ μηχάνημα
μέλλεις νὰ λάβῃς πικρότατον θάνατον,
ἐὰν δὲν προσκυνήσῃς τοὺς θεούς».
Ἡ δὲ ἀπεκρίνατο·
«Πολλάκις εἶπόν σοι τὴν γνώμην μου·
λοιπὸν μὴ χάνῃς καιρόν,
ἀλλὰ κάμε ὡς βούλεσαι».
Ἀφοῦ λοιπὸν
ἐδοκίμασε πάλιν πολλάκις ὁ ἀλιτήριος
μὲ κολακείας καὶ πανουργίας
καὶ δὲν ἠδυνήθη
νὰ μεταστρέψῃ τὴν γνώμην της,
προστάσσει νὰ ρίψουν τὴν Ἁγίαν
δεδεμένην εἰς τοὺς τροχούς,
νὰ τοὺς κινήσουν ἰσχυρὰ καὶ ὀξύτατα,
ὅπως μὲ τὴν βίαν καὶ σφοδρότητα τοῦ κινήματος
ὑπομείνῃ πικρότατον θάνατον.
Ἀλλὰ μὲ τὴν θείαν Χάριν καὶ βούλησιν
ἔγινεν ἐναντία τῶν μελετωμένων ἡ ἔκβασις·
διότι Ἄγγελος Κυρίου
καταβὰς οὐρανόθεν
ἐβοήθησε τὴν Ἁγίαν,
ἥτις εὐθὺς εὑρέθη
λελυμένη ἐκ τῶν δεσμῶν
σῴα καὶ ἀβλαβής·
οἱ δὲ τροχοὶ
μοναχοὶ κυλισθέντες
πολλοὺς ἀπίστους
ἐλεεινῶς ἐθανάτωσαν.
Οἱ δὲ περιεστῶτες,
ἰδόντες τὸ παράδοξον θέαμα,
ἀνεκραύγαζον·
«Μέγας ὁ Θεὸς τῶν Χριστιανῶν!»
Ὁ δὲ βασιλεύς,
ἀπὸ τὸν θυμὸν σκοτισθείς,
ἐμαίνετο καὶ ἐμελέτα πάλιν
νὰ δώσῃ τῆς Ἁγίας
καὶ ἄλλην νεωτέραν κόλασιν.
Μαθοῦσα ταῦτα ἡ μακαρία αὐγούστα
ἐξῆλθε τοῦ κοιτῶνος αὐτῆς
καὶ ἤλεγξε παρρησίᾳ τὸν βασιλέα,
λέγουσα·
«Ἐπ’ ἀληθείας μωρὸς καὶ ἀνόητος εἶσαι
νὰ πολεμῇς μὲ τὸν ζῶντα Θεόν,
καὶ νὰ βασανίζῃς τὴν δούλην του ἄδικα».
Ταῦτα ἀνελπίστως ἀκούων ὁ βασιλεύς,
καὶ ἀγριωθεὶς ἀπὸ τὴν μανίαν,
ἔγινε πάντων τῶν θηρίων ἀπανθρωπότερος·
καὶ ἀφήνων τὴν Ἁγίαν,
στρέφει τὸν θυμὸν κατὰ τῆς συζύγου
καί λησμονήσας ὁ θηριόγνωμος
τῆς φύσεως τὴν συγγένειαν
προστάσσει νὰ ἀνασπάσουν
τοὺς μαστοὺς τῆς γυναικός του
μὲ ὄργανά τινα.
Ἡ δὲ μακαρία αὐγούστα
ᾐσθάνετο πολλὴν καὶ δριμυτάτην τὴν βάσανον,
πλὴν ἔχαιρεν
ὅτι διὰ τὸν ἀληθῆ Θεὸν ἔπασχε,
πρὸς τὸν ὁποῖον προσηύχετο
νὰ τῆς στείλῃ ἐξ ὕψους βοήθειαν.
Ἀφοῦ λοιπὸν ἔκοψαν τοὺς μαστοὺς οἱ δήμιοι
καὶ ἔτρεχε τὸ αἷμα κρουνηδόν,
ἐλυποῦντο οἱ παρεστῶτες
καὶ συνεπόνουν μὲ αὐτὴν
διὰ τὴν τοιαύτην πικροτάτην ὀδύνην
καὶ ἀνείκαστον κόλασιν.
Ὁ δὲ αἱμοβόρος ἐκεῖνος καὶ ἄσπλαγχνος
δὲν εὐσπλαγχνίσθη ποσῶς τὴν σάρκα του,
ἀλλὰ προστάσσει
νὰ κόψουν τὴν κεφαλήν της
μὲ μάχαιραν.
Ἡ δὲ ἀσμένως δεξαμένη τοιαύτην ἀπόφασιν,
εἶπε πρὸς τὴν Ἁγίαν μὲ ἀγαλλίασιν·
«Δούλη τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ,
κάμε προσευχὴν δι’ ἐμέ».
Ἡ δὲ εἶπε πρὸς αὐτήν·
«Πορεύου εἰς εἰρήνην,
νὰ βασιλεύσῃς μὲ τὸν Χριστὸν αἰώνια».
Ὅθεν ἐτμήθη τὴν κεφαλὴν
ἡ μακαρία αὐγούστα
τῇ 23η Νοεμβρίου
κατὰ τὴν προσταγὴν τοῦ βασιλέως.
Ὁ δὲ στρατηλάτης Πορφυρίων
ἐπῆγε κρυφίως τὴν νύκτα
μὲ τοὺς συντρόφους του
καὶ ἐνεταφίασαν
τὸ τίμιον αὐτῆς λείψανον.
Ἐνῷ δὲ τὸ πρωῒ
ἤθελεν ὁ τύραννος
νὰ παιδεύσῃ τινὰς ὡς ὑπευθύνους,
παρρησιάσθη ὁ Πορφυρίων
μὲ τοὺς λοιποὺς
εἰς τὸ κριτήριον,
λέγοντες·
«Καὶ ἡμεῖς Χριστιανοὶ εἴμεθα
στρατιῶται τοῦ μεγάλου Θεοῦ ἐπίσημοι».
Ταύτην τὴν ἀκοὴν
μὴ ὑποφέρων ὁ βασιλεύς,
ἐστέναξεν ἐκ βάθους καρδίας φωνάζων·
«φεῦ! ἀπωλέσθην,
ἐπειδὴ ἐζημιώθην
τὸν θαυμαστὸν Πορφυρίωνα».
Ἔπειτα
στραφεὶς πρὸς τοὺς λοιποὺς
ἔλεγε·
«Καὶ σείς,
στρατιῶταί μου φίλτατοι,
τὶ ἐπάθετε καὶ κατεφρονήσατε
τοὺς πατρῴους θεούς;
τί σᾶς ἔπταισαν;»
Οἱ δὲ στρατιῶται
δὲν ἀπεκρίθησαν πρὸς αὐτὸν λόγον·
μόνον ὁ Πορφυρίων
εἶπε πρὸς τὸν τύραννον·
«Διατί ἀφήνεις τὴν κεφαλὴν
καὶ ἐρωτᾷς τοὺς πόδας;
μετ’ ἐμοῦ ὁμίλει».
Ὁ δὲ εἶπε·
«Κακὴ κεφαλή,
σὺ εἶσαι ἡ αἰτία
τῆς ἀπωλείας των».
Μὴ δυνάμενος
νὰ δευτερώσῃ τὸν λόγον
ἀπὸ τὸν πολὺν θυμόν του,
ἐκέλευσε νὰ κόψουν
πάντων τὰς κεφαλὰς
καὶ οὕτω τῇ 24η Νοεμβρίου
ἐτελειώθησαν οἱ προρρηθέντες Μάρτυρες
καὶ ἐπληρώθη τῆς Ἁγίας ἡ πρόρρησις,
ἥτις εἶπε τοῦ βασιλέως,
ὅτι πολλοὶ ἀπὸ τὸ παλάτιον αὐτοῦ
θέλουν πιστεύσει εἰς Χριστὸν
διὰ μέσου αὐτῆς.
Τῇ ἐπαύριον
ἔφεραν τὴν Αἰκατερίνην
εἰς τὸ κριτήριον
καὶ τῆς λέγει ὁ βασιλεύς·
«Πολλὴν θλῖψιν
καὶ ζημίαν
μοῦ ἔδωσες·
σὺ ἐπλάνησες τὴν γυναῖκά μου
καὶ τὸν ἀνδρεῖόν μου στρατηλάτην,
ὅστις ἦτο ἡ δύναμις τοῦ στρατοῦ μου,
καὶ ἄλλα κακὰ μοῦ συνέβησαν
διὰ μέσου σοῦ
καὶ ἔπρεπε νὰ σὲ θανατώσω ἀνηλεῶς·
ἀλλὰ σὲ συγχωρῶ,
διότι σὲ λυποῦμαι
νὰ ἀπολεσθῇ κακῶς κόρη
τοσοῦτον ὡραία καὶ πάνσοφος·
Λοιπὸν κάμε τὸ θέλημά μου,
φιλτάτη μου,
θυσίασε εἰς τοὺς θεοὺς
νὰ σὲ λάβω βασίλισσαν νόμιμον,
καὶ ποτὲ νὰ μὴ σὲ λυπήσω,
οὔτε νὰ κάμω καμμίαν πρᾶξιν
χωρὶς τὸν λόγον σου,
νὰ διέλθῃς τόσην εὐφροσύνην
καὶ μακαριότητα,
ὅσην δὲν ἐχάρη ποτὲ εἰς τὸν κόσμον ὁμοίως
ἄλλη βασίλισσα».
Αὐτὰ καὶ ἀκόμη περισσότερα ἕτερα
λέγων ὁ πανοῦργος,
ἐκίνει κάθε λίθον,
κατὰ τὸν λόγον,
νὰ μεταλλάξῃ
τὴν γνώμην τῆς Ἁγίας·
ἔπειτα βλέπων,
ὅτι οὔτε μὲ κολακείας,
οὔτε μὲ ὑποσχέσεις,
οὔτε μὲ φοβερισμὸν κολαστηρίων
ἠδύνατο νὰ μαλάξῃ
τὴν στερροτέραν ἀδάμαντος,
ἀπελπισθεὶς τελείως
ὁ ἄνους καὶ ἀφρονέστατος,
ἔδωκε κατ’ αὐτῆς τὴν ἀπόφασιν,
νὰ τὴν ἀποκεφαλίσουν
ἔξω τῆς πόλεως.
Παραλαβόντες λοιπὸν
τὴν Ἁγίαν οἱ στρατιῶται,
ἐπήγαιναν εἰς τὸν τόπον τῆς καταδίκης.
Ἠκολούθει δὲ
καὶ ὄχλος πολὺς ὀπίσω αὐτῆς
ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν,
κλαίοντες πικρῶς,
ὅτι ἔμελλε νὰ ἀπολεσθῇ
(καθὼς ἐκεῖνοι ἐνόμιζον)
τοσοῦτον πάγκαλος κόρη καὶ πάνσοφος,
αἱ δὲ πρόκριτοι τῶν γυναικῶν
καὶ εὐγενικώτεραι
ἔλεγον πρὸς ταύτην ὀλοφυρόμεναι·
«ὦ ὡραιοτάτη κόρη καὶ πάμφωτε,
διατὶ εἶσαι τόσον σκληρόκαρδος
καὶ προτιμᾷς θάνατον
ὑπὲρ τὴν γλυκυτάτην ζωήν;
διατί νὰ ἀφανισθῇ ἀκαίρως καὶ μάταια
τὸ ἄνθος τῆς σῆς νεότητος;
δὲν εἶναι κάλλιον
νὰ ὑπακούσῃς τοῦ βασιλέως
καὶ νὰ ἀπολαύσῃς τοσαύτην μακαριότητα,
παρὰ νὰ κακοθανατήσῃς ἐλεεινῶς;»
Ἡ δὲ ἀπεκρίνατο·
«Ἀφῆτε τὸν ἀνωφελῆ θρῆνον
καὶ χαίρετε μάλιστα,
ὅτι ἐγὼ θεωρῶ τὸν Νυμφίον μου Ἰησοῦν Χριστόν,
τὸν ποιητὴν καὶ Σωτῆρά μου,
ὅστις εἶναι τῶν Μαρτύρων ἡ ὡραιότης
καὶ ὁ στέφανος
καὶ μὲ προσκαλεῖ
εἰς ἐκεῖνα τὰ ἄρρητα κάλλη τοῦ Παραδείσου,
νὰ συμβασιλεύω μετ’ αὐτοῦ
καὶ νὰ συναγάλλωμαι
εἰς αἰῶνα τὸν ἀτελεύτητον.
Λοιπὸν οὐχὶ ἐμέ,
ἀλλὰ ἑαυτὰς κλαίετε,
ὅπου ὑπάγετε διὰ τὴν ἀπιστίαν σας
εἰς πῦρ ἀτελεύτητον,
νὰ ὀδυνᾶσθε καὶ νὰ φλογίζεσθε πάντοτε».
Ἀφοῦ ἔφθασαν
εἰς τὸν τόπον τῆς τελειώσεως,
ἔκαμε τὴν προσευχὴν ταύτην ἡ Ἁγία
λέγουσα·
«Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ὁ Θεός μου,
εὐχαριστῶ σοι,
ὅτι ἔστησας
ἐπὶ τὴν πέτραν τῆς ὑπομονῆς τοὺς πόδας μου
καὶ κατηύθυνας τὰ διαβήματά μου.
Ἔκτεινον τώρα τὰς ἀχράντους παλάμας σου,
τὰς ὁποίας δι’ ἡμᾶς
εἰς τὸν Σταυρὸν ἐτραυμάτισες
καὶ δέξαι τὴν ψυχήν μου,
ἡ ὁποία χωρίζεται σήμερον τοῦ σώματος
διὰ τὴν ἀγάπην σου.
Ἐνθυμήσου, Κύριε,
ὅτι σὰρξ καὶ αἷμα εἴμεθα
καὶ μὴ ἀφήσῃς νὰ φανερωθῶσιν
ἀπὸ τοὺς δεινοὺς ἐξεταστὰς
εἰς τὸ φοβερόν σου κριτήριον
τὰ ἐν ἀγνοίᾳ μου πταίσματα,
ἀλλὰ ἀπόπλυνον αὐτὰ μὲ τὰ αἵματα,
τὰ ὁποῖα ἔχυσα διὰ σὲ
καὶ οἰκονόμησε νὰ γίνη τὸ σῶμα τοῦτο,
ὅπερ διὰ σὲ κατεκόπη,
ἀθέατον εἰς ἐκείνους,
οἵτινες θὰ τὸ ζητοῦν
καὶ φύλαξον αὐτὸ σῷον καὶ ἀκέραιον,
ὅπου ὁρίσῃ ἡ Βασιλεία σου.
Ἐπίβλεψον ἐξ ὕψους ἁγίου σου,
Κύριε,
ἐπὶ τὸν περιεστῶτα λαὸν τοῦτον
καὶ ὁδήγησον αὐτοὺς
εἰς τὸ φῶς τῆς σῆς ἐπιγνώσεως.
Δίδου δὲ
καὶ εἰς ὅσους ἐπικαλεσθοῦν
δι’ ἐμοῦ
τὸ πανάγιον Ὄνομά σου
τὰ πρὸς τὸ συμφέρον αἰτήματα,
διὰ νὰ ὑμνοῦνται ὑπὸ πάντων
τὰ μεγαλεῖά σου,
νὰ σὲ δοξάζουν
μὲ τὸν συνάναρχον Πατέρα
καὶ τὸ συναΐδιον Πνεῦμά σου,
νῦν καὶ ἀεὶ
καὶ εἰς τοὺς ἀπεράντους αἰῶνας τῶν αἰώνων.
Ἀμήν».
Ταῦτα προσευξαμένη,
εἶπε τοῦ δημίου
νὰ τελέσῃ τὸ προστασσόμενον,
ὅστις ἐκτείνας τὸ ξίφος
ἀπέκοψε τὴν τιμίαν αὐτῆς κεφαλὴν
τῇ 25ῃ τοῦ Νοεμβρίου μηνός,
περὶ τὸ 305 ἔτος·
καὶ πάλιν τότε θέλων ὁ Θεὸς
νὰ τιμήσῃ τὴν Ἁγίαν αὐτοῦ
καὶ πάνσεπτον Μάρτυρα,
θαῦμα ἠκολούθει τῷ θαύματι.
Εἰς μὲν τὴν ἐκκοπὴν
τῆς μακαρίας αὐτῆς κεφαλῆς
εἶδον ὅλοι οἱ παρόντες
νὰ ρέῃ γάλα ἀντὶ αἵματος.
Τὸ δὲ σεβάσμιον αὐτῆς καὶ πάντιμον λείψανον
ἔλαβον τὴν ὥραν ἐκείνην Ἅγιοι Ἄγγελοι
καὶ τὸ ἐπῆγαν εἰς τὸ Σίναιον ὄρος,
ἔνθα μετ’ εὐλαβείας αὐτὸ περιέστειλαν.
Τοῦτο εἶναι τὸ Μαρτύριον
τῆς πανσόφου καὶ θαυμασίας Αἰκατερίνης,
ἥτις ἠγάπησε τόσον
τὸν οὐράνιον Νυμφίον Χριστόν,
ὥστε κατεφρόνησε πλοῦτον καὶ δόξαν
καὶ πᾶσαν ματαίαν ἀπόλαυσιν·
ὅθεν ἀγάλλεται τώρα
καὶ συνευφραίνεται
μετὰ τῶν Ἁγίων
ἀεὶ καὶ πάντοτε·
ἐπαιδεύθη προσωρινῶς
καὶ λαμβάνει ἀπόλαυσιν αἰώνιον.
Αὐτὴν μιμήσου, ἀκροατά,
καὶ γίνου μάρτυς εἰς τὴν προαίρεσιν,
χωρὶς νὰ χύσῃς τὸ αἷμά σου·
καὶ ἐπειδὴ τώρα δὲν εἶναι ἀνάγκη,
οὔτε σὲ βιάζει κανεὶς
νὰ προσκυνήσῃς τὰ εἴδωλα,
οὔτε νὰ ἀρνηθῇς τὸν Σωτῆρά σου,
ὅθεν ἀρνήσου κἂν
καὶ νίκησον τὰ πάθη τοῦ σώματος,
ἤτοι μακροθύμησον
καὶ ὑπόμεινον τὴν ὕβριν
διὰ τὸν Κύριον,
ὅπως τιμηθῇς ὑπ’ αὐτοῦ αἰώνια.
Ἐὰν δὲ θυμωθῇς
καὶ ἀποδώσῃς εἰς τὸν πταίσαντα
κακὸν περισσότερον,
ἔγινες σχεδὸν ἀρνητὴς τοῦ Εὐαγγελίου
καὶ ἐπροσκύνησες τὸν Ἄρην.
Τὸ ὅμοιον κάμε
καὶ εἰς τὰ ἐπίλοιπα πάθη καὶ ἁμαρτήματα,
ἤτοι ὅταν ἔχῃς πόλεμον εἰς τὴν σάρκα
καὶ τὴν νικήσῃς ἀνδρείως,
λογίζεσαι μάρτυς.
Ἐὰν δὲ νικηθῇς καὶ πορνεύσῃς,
ἐπροσκύνησες
τὸ εἴδωλον τῆς Ἀφροδίτης.
Ἐὰν μεθύσῃς,
ἐθυσίασες εἰς τὸν Διόνυσον.
Ὁμοίως καὶ εἰς τὰ ἐπίλοιπα πάθη
τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος.
Ἐὰν λοιπὸν νικήσῃς αὐτὰ
καὶ τὰ καταφρονήσῃς,
θέλεις λάβει
ὑπὸ τοῦ ἀθλοθέτου Χριστοῦ
ἀμαράντους στεφάνους,
νὰ εὐφραίνεσαι
μετὰ τῶν Ἁγίων Μαρτύρων
ἀεὶ καὶ πάντοτε,
νὰ δοξάζῃς τὴν Παναγίαν Τριάδα
καὶ τὴν ἀειπάρθενον Δέσποιναν,
εἰς τοὺς ἀπεράντους αἰῶνας
τῶν ἀτελευτήτων αἰώνων.
Ἀμήν.